پس اگر تسليم شدند راه خود يافتهاند و اگر روىگردان شدند تو را جز پيغامرساندن كارى نيست و خدا به كار بندگان خود بينا است .
گفتار مفسّرين : « شَهِدَ اللَّه أَنَّه » 18 - مجمع : سعيد بن جبير گفت : در اطراف كعبه سيصد و شصت بت نهاده بودند ، چون آيت « شَهِدَ اللَّه أَنَّه ) * - الى آخر » نازل شد همه ى آنها برو بر زمين افتاده بودند .
ابو الفتوح : ابو نهيك و ابو شعشاء « شهداء اللَّه » قرائت كردهاند و معنى چنين مىشود : صابرين و صادقين شاهدها هستند .
و مفسّرين جمله را مختلف معنى كردهاند : حكم كرد قضاوت كرد اعلام كرد بيان و توضيح كرد . ابن كيسان معنى كرده است : خدا بتدبير عجيب و ساخت محكم و كارهاى درست و صحيح خود شهادت داده است . و ابو عتاهيه ى شاعر گفته است :
و فى كلّ شىء له آية
تدلّ على انّه واحد
در هر چيزى نشانه اى است كه مىرساند او يكى است . از عربى پرسيدند :
چه دليل دارى بر يگانگى خدا ؟ گفت : ( البعرة تدلّ على البعير و آثار القدم تدلّ على المسير ) پشگل نشان مىدهد كه آنجا شترى بوده است و رد قدمها نشانه است كه كسى گذر كرده است .
مفضّل گفته است : شهادت خدا بمعنى اطَّلاع دادن و اعلان كردن از طرف او است و شهادت فرشتگان و مؤمنان بمعنى اقرار است .
و نيز او نوشته : چون سخن در توحيد مىرود مدّعى و حاكم و گواه او است .
« وَأُولُوا الْعِلْمِ » 18 - ابو الفتوح : مفسّرين چند معنى كردهاند : 1 - پيغمبران ، 2 - اصحاب پيغمبر ، 3 - علماى اديان ديگر كه اسلام پذيرفتهاند مانند عبد اللَّه ابن سلام و غيره .
تفسير اهل بيت نقل شده است : مقصود علىّ عليه السّلام است .
« قائِماً بِالْقِسْطِ » 18 - ابو الفتوح نوشته است : معنى آنكه عادل است براى آنكه از شرط گواه آن است كه عدل باشد اى عجب در گواهى خداى عدالت شرط