خذلان او شما را دريابد و از مقصود باز مانيد و شاعرى از پارسيان ممدوح خود را تسليه مىدهد ، از وهنى كه در لشگر افتاد در بعضى كارزارها .
اى خداوند گر از لشگر تو پيشروى
بى تو در حرب گرفتار شد الحرب سجال « 1 »
نه همه ساله ظفر اهل ظفر يافته اند
يا نه هر گونه چشيده است بدى نيك سگال
گر همه ساله بود كامروا مردم نيك
پس چه بود آنهمه ناكامى پيغمبر و آل
« وَأَنْتُمُ الأَعْلَوْنَ » 139 طبرى : ابن اسحاق گفته است : يعنى اگر مؤمن باشيد ، در عاقبت شما چيره و ظفرمند خواهيد بود .
و هم طبرى نقل كرده است از پيشينيان كه : معنى اين جمله آن است كه :
خالد وليد بر كوه بالا رفت و مسلمين با تير او را و مردمانش را دفع كردند ، چنان كه در جهت نزول نوشتيم .
ابو الفتوح نقل كرده است كه گفتهاند : چون مؤمن هستيد بالاتر هستيد .
كشف الاسرار : پير طريقت در مناجات گفت : الهى ، چه غم دارد او كه تو را دارد ؟ كرا شايد او كه تو را نشايد ؟ آزاد آن نفس كه به ياد تو بازان ، و آباد آن دل كه به مهر تو نازان ، و شاد آن كس كه با تو در پيمان .
« إِنْ يَمْسَسْكُمْ قَرْحٌ » 140 ابو الفتوح : راشد بن سهل گفت : سبب نزول اين آيه آن بود كه : چون رسول عليه السّلام از احد باز آمد و صحابه ى او جماعتى كشته و جماعتى مجروح و زنان و كودكان نوحه مىكردند ، رسول عليه السّلام دلتنگ شد و گفت : بار خدايا ، با رسول تو چنين كنند ، خداى تعالى اين آيه فرستاد .
و اهل لغت گفتهاند : قرح بفتح قاف با قرح بضمّ قاف بيك معنى است مثل جهد بفتح با جهد بضمّ .
و بعضى ديگر گفتهاند : قرح بفتح ، اصل جراحت است و با ضمّ قاف سوز و درد جراحت است .
هامش
( 1 ) سجال : بمعنى مفاخره است . « الحرب سجال » يعنى : جنگ موجب مفاخره است كه هر روزى براى كسى است .