و ناخواه نتيجه ى بد آن دامنگير آنها است .
زيرا بدى و انحراف كه اصلاح نشد شايع شده و بهمگان سرايت مىكند و جامعه را فاسد مىنمايد بعلاوه چون يك حس مهم انسانيت از كار انداخته شد رخنه ى بزرگى در كمالات آدمى پيدا شده در عالم ديگر موجب نقص و آزار مىشود .
3 - ممكن است دو آيت ديگر اشاره باشد به نتيجه ى زشتى پديدار شده از نابودى اين حسّ آدميّت كه در عالم ديگر صورتها را سياه نمايش مىدهد و نشانه ى بدبختى آنها است ، و در برابر آنها مردمانى هستند كه وجدان و حسّ انسانى را نابود نكردهاند و از راهنمائى بنيك و بد خوددارى نداشتهاند در آن عالم با صورتهاى سفيد كه علامت سعادت آنها است نمودار مىشوند ، و اين تعبير به سفيدى و سياهى صورت كنايه از نمودارى آثار آن است در ظاهر و نمود افراد كه خود نشان مىدهد اين مردم بفكر تربيت يكديگر بودهاند و از آن نتيجه گرفتهاند و يا از يكدگر بىخبر بودهاند و بيچاره شدهاند .
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 108 تا 109 ]
تِلْكَ آياتُ اللَّه نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ وَمَا اللَّه يُرِيدُ ظُلْماً لِلْعالَمِينَ ( 108 ) وَلِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ وَإِلَى اللَّه تُرْجَعُ الأُمُورُ ( 109 )
ترجمه :
108 اى پيغمبر اين يادآوريها و راهنمائيها همگى نشانه هاى الهام از جانب خدا است كه براى تو مىخوانيم با درستى و استوارى نه كه خدا ستم براى جهانيان بخواهد .
109 چون همه ى آنچه در آسمان و زمين است در قدرت خدا است و بازگشت و انجام كارها بسوى او است [ پس نه احتياجى است و نه ستمى بلكه مصلحت است و رحمت ] .
سخن مفسّرين : « تِلْكَ آياتُ اللَّه نَتْلُوها عَلَيْكَ بِالْحَقِّ » 108 مجمع : يعنى بحكمت و صواب .
فخر : بجاى هذا ، تلك گفته شده است ، چون آيات پيش تمام شد مثل آن است كه دور است و فاصله دارد از اين دو آيه ، به اين جهت با اسم اشاره ى بدور
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 163
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٦٣