صاحب تأويل چون بال مگس
وهم او بول خر و تصوير خس
[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيات 10 تا 13 ]
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ وَلا أَوْلادُهُمْ مِنَ اللَّه شَيْئاً وَأُولئِكَ هُمْ وَقُودُ النَّارِ ( 10 ) كَدَأْبِ آلِ فِرْعَوْنَ وَالَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ كَذَّبُوا بِآياتِنا فَأَخَذَهُمُ اللَّه بِذُنُوبِهِمْ وَاللَّه شَدِيدُ الْعِقابِ ( 11 ) قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا سَتُغْلَبُونَ وَتُحْشَرُونَ إِلى جَهَنَّمَ وَبِئْسَ الْمِهادُ ( 12 ) قَدْ كانَ لَكُمْ آيَةٌ فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتا فِئَةٌ تُقاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّه وَأُخْرى كافِرَةٌ يَرَوْنَهُمْ مِثْلَيْهِمْ رَأْيَ الْعَيْنِ وَاللَّه يُؤَيِّدُ بِنَصْرِه مَنْ يَشاءُ إِنَّ فِي ذلِكَ لَعِبْرَةً لأُولِي الأَبْصارِ ( 13 )
معنى لغات : ( تغنى ) از اغناء بمعنى بىنياز كردن . ( وقود ) آتشگيره .
( دأب ) استدامه ى در كار ، عادت . ( مهاد ) جايگاه خواب ، رختخواب ، زمين پست .
جهت نزول : سيوطى در اسباب النّزول از ابى داود و بيهقى نقل كرده است :
ابن عبّاس گفت چون پيغمبر از جنگ بدر مراجعت فرمود يهود را در بازار جمع كرد ، و فرمود : شما با ديگر مسلمانان هم فكر و مسلمان شويد كه بمصيبت اعراب قريش در جنگ بدر گرفتار نشويد . آنها جواب دادند : اى محمّد چيره شدن بر قريش موجب غرور تو نشود كه آنها روش جنگ را نمىدانند و اگر سر و كارت با ما بيفتد خواهى دانست ما چكارهايم . و از عكرمه روايت كرده است : فنحاص يهودى در روز بدر گفت : محمّد بر اين مردم مسلَّط شد ولى نبايد مغرور باشد كه آنها آئين جنگ نمىدانند . آيات دوازدهم و سيزدهم در برابر اين سخنان يهود نازل شد .
ترجمه : 10
كسانى كه كافر شدند سرمايه ها و فرزندانشان نتواند براىشان جلوگير توان خداوندى شود و البته آنان آتشگيره ى دوزخ باشند .
11 بمانند روش مردم فرعون و آنان كه پيش از ايشان بودند و نشانه هاى توان و آيات ما را دروغ شمردند و [ گناهكار شدند ] و خداوند به سزاى گناهانشان گرفتارشان كرد ، و خداوند را آزار سخت بوده .
12 اى محمّد به كسانى كه كافر شدند بگو : به زودى دگران بر شما چيره شوند