نازل شده است و عدّهى ديگر گفتهاند در اين آيه اعلام شد كه آنچه در دل بينديشيد مسئول هستيد مردم مضطرب شدند كه انسان از وسوسه و انديشهى بد بر كنار نيست و ممكن است كسى انديشهى بد بكند ولى بد نكند . براى آسايش مردم آيت بعد نازل شد « لَها ما كَسَبَتْ » كه مسئوليّت در برابر عمل است . و نيز عدّهاى نقل كردهاند مقصود آن است كه بانديشه و عمل به دو خوب همگى رسيدگى مىشود و آنكه بد كرده يا بد فكر كرده و منافق و شاكّ بوده است و نيز آنكه خوب كرده و يا خوب انديشيده و در دل يقين و ايمان داشته است به حساب همه رسيدگى مىشود .
* ( إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ ) * - 284 ابو الفتوح : نوشته است : صادق جعفر عليه السّلام گفت : اگر اظهار كنى آنچه در دل دارى از اسلام يا پنهان كنى يعنى ايمان . عمرو بن حريز گفت : در هنگام برنائى روزى عزم كردم بر كارى ناشايست در راه كه مىرفتم بحلقهى واعظى برسيدم اوّل سخنى كه گفت چون فراز رسيدم اين بود كه اى عزم معصيت كرده و در دل پنهان كرده آنكه دل آفريد نهان دل داند چون من اين شنيدم مرا غش افتاد و بيفتادم بيهوش و با هوش نيامدم الَّا از توبه . زيد بن اسلم گفت : مردى را ديدم كه در محافل علما مىگرديد و مىگفت : گفتند حاجت تو آسان است تا طاعت توانى كردن ميكن چون فتورى تو را يابد يا شاغلى پديد آيد عزم كن و نيّت تا تو را چنان كه عمل كرده باشى بنويسند كه عازم چون عامل بود و همين است معنى گفتار پيغمبر « نيّة المؤمن خير من عمله » « 1 » براى آنكه عمل را فتورى در آيد و نيّت را فتور در نيايد . و محمّد بن علىّ الباقر عليهما السلام گفت : يعنى آنچه آشكار كنى و مردم به بينند و از تو دانند يا نهان كنى از مردمان كه خداى داند از تو و مردمان ندانند .
هامش
( 1 ) انديشهى خير از شخص مؤمن بهتر از انجام آن است .