كه واجد شرايط املاء نيست 2 - يعنى اختيار دار حقّ و طلبكار كه اگر مقروض نتوانست بگويد طلبكار با رعايت حقّ و عدالت طلب خود را بگويد و املاء نمايد .
* ( وَاسْتَشْهِدُوا ) * - 282 مجمع : بعضى گفتهاند خطاب بقضات است كه در موقع ترافع شما شاهد به خواهيد و ديگران گفتهاند : روى سخن با دو طرف معامله است كه براى تثبيت تعهّد خود شاهد به خواهيد كه بجريان كار وارد باشند .
* ( مِنْ رِجالِكُمْ ) * - 282 طبرى : عدّهاى از فقهاى متقدّم گفتهاند : يعنى مسلمان و آزاد باشد ولى عدّهاى از فقهاى عامّه و همه فقهاى شيعه شهادت غلام را جايز دانستهاند و همچنين همهى فقهاى شيعه و عدّهاى از قدماى فقهاى غير شيعه : لازم مىدانند كه شاهد عادل باشد .
* ( فَإِنْ لَمْ يَكُونا رَجُلَيْنِ ) * - 282 مفسّرين : معنى كردهاند : اگر شاهدها دو مرد نباشند بايد يك مرد و دو زن باشد و مقصود اين است كه انتخاب شاهد زن اختيارى است و معنى جمله نه اين است كه اگر مرد پيدا نشد بلكه مقصود آن است كه اگر مرد انتخاب نكرديد ممكن است شاهد زن باشد .
و قبول شهادت زن نزد علماى مسلمين مسلَّم است ولى در موارد شهادت تفصيل است و اختلاف و جاى اين بحث علم فقه است .
* ( مِمَّنْ تَرْضَوْنَ ) * - 282 مفسّرين : از اين جمله استفادهى شرط عدالت كردهاند كه در شاهد عدالت شرط است .
ابو الفتوح نوشته است : مراد آن است كه مسلمان باشند و ظاهر در درستى ، و مرتكب چيزى نباشند از قبايح و اخلال نكنند بواجبات اين معنى عدل است در گواهى .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 600
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٦٠٠