همه مولود وسوسههاى شيطان و وعدهى بد او است كه اين گونه مردم بيچاره را از فقر ميترساند و آنها هم عمرى به فقر ميگذرانند ز بيم فقر . اوّلين راه بهبود اين گونه بيمارى و گرفتارى از وسوسهى شيطان تأمّل در آيات قرآن است و فهم معانى آن با ايمان كامل همانطور كه خودش معيّن كرده عمل شود و غير از تشخيص وظيفه و رفتار به آن ديگر انديشه و دغدغهاى بدل راه داده نشود و همين است معنى شهامت با شجاعت كه شرط است در عدالت اخلاقى و تمام موفّقيتها و پيشرفتها مولود همين فضيلت انسانى است كه از نگرانى و پيروى شيطان اجتناب شود . 2 - در جملهى دوّم آنهائى را معرّفى مىكند كه با هزاران وسيله و كلاههاى شرعى از پرداخت حقوق فقرا خود را معاف مىدارند و مسلمان متديّن هم شمرده ميشوند . اينها فرمانبر شيطان هستند كه فقرا را از حقوقشان محروم مىكنند . 3 - در دنبالهى روابط شيطان با انسان يادآورى مىشود كه خداى جهان را جهان تنگ نيست . ترس فقر كفرى است نهانى و گر نه جهان وسيع خداوند ميدان كار و كوشش است كه بوسائل مثبت دست بزنند و از راههاى شيطانى خوددارى نمايند تا بهره ببرند و موفّق بآمرزش و فضل خداوند بشوند 4 - در آيت دوّم دستور است كه خوب بسنجيد و درست قضاوت كنيد تا بفهميد كه كارهاى مفيد و دستگيرى فقرا و دورى از وسوسههاى شيطان مولود حكمت و دانش در كارهاى زندگى است كه مردم خردمند اوّل توجّه مىكنند و سپس تشخيص ميدهند و به كار مىبندند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 270 ]
وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ نَفَقَةٍ أَوْ نَذَرْتُمْ مِنْ نَذْرٍ فَإِنَّ اللَّه يَعْلَمُه وَما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ ( 270 )
معنى لغات : « نَذْرٍ » خود را ملزم كردن و بر خود فرض نمودن كار خوب در برابر
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 564
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٦٤