به آخر كار زحمات خود را تباه مىكنند .
نيشابورى : باغ دل انسان است كه آمادهى همه ميوههاى انسانيّت است و در آن جويهاى هدايت و راه مستقيم جارى است و تند باران ، ضعف آدميّت است و اولاد ضعيف ناتوان قواى بشريّت او است كه كمال احتياج بتربيت او را دارد و درخت ، اعمال نيك او است و باد گرم ريا و نفاق او است كه كار خوب او را نابود مىكند .
* ( لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُونَ ) * - 266 كشف نوشته است : تفكّر سه قسم است : يكى حرام يكى مستحبّ يكى واجب آنك حرام است تفكّر است در ذات و صفات ربّ العزّه و در چرائى كار وى ، اين تفكّر حرام است و تخم حيرت و نقمت است از آن جز تاريكى و گمراهى نزايد . و آنچه مستحبّ است تفكّر در صنايع صانع است و در اقسام آلاء وى ، از اين تفكّر روشنائى دل زايد و قوّت ايمان . و آنچه واجب است تفكّر در كردار و گفتار خويش است بينديشد كه كردارش چونست و گفتارش چيست ؟ بر وفق شرع است يا بر وفق طبع ؟ اتّباع است يا ابتداع ؟
اخلاص است يا ريا ؟ اين تفكّر است كه در خبر ميآيد : « تفكّر ساعة خير من عبادة سنة » « 1 » روح البيان : از أبو ذر غفارىّ صحابى مشهور پيغمبر نقل شده است : پيغمبر فرمود :
اى أبو ذر كشتى خود را اصلاح كن كه عمق دريا زياد است ، و توشه بيشتر بردار كه راه دراز است ، و بار خود سبك كن كه خطر در پيش است ، و عمل باخلاص دار كه متاع مغشوش ببازار نمىگذارند . و از وهب بن منبه روايت شده است : بشيطان امر شد حضور پيغمبر برسد و بپرسش آن حضرت پاسخ دهد . روزى به صورت پيرى عصا بدست شرفياب شد .
از او سؤال فرمود دشمنان تو چند نفرند ؟ او اين دسته مردم را شمرد : امام عادل .
مالدار فروتن . تاجر راستگو . دانشمند با خشوع و نرم دل و آنكه خود ايمان دارد و به ديگران پند ميدهد و شخص مؤمن با رحم كه پيوسته به حال توبه و احتراز از بدكارى
هامش
( 1 ) يك ساعت انديشه بهتر از يك سال بندگى .