سخن مفسّرين :
* ( مَثَلُ الَّذِينَ ) * - 261 كشف نوشته است : بو جعفر قائينى گفت : كه اللَّه تعالى نواخت درويشان و مراعات ايشان به جائى رسانيد كه از هفت روى مواسات ايشان از توانگران درخواست : يكى از روى امر چنانك گفت : « أَنْفِقُوا مِمَّا رَزَقْناكُمْ » ديگر از روى تلطَّف چنانك گفت : « مَنْ ذَا الَّذِي يُقْرِضُ اللَّه » . سوّم - از روى وعد و افزونى پاداش چنانك گفت : « مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ فِي سَبِيلِ اللَّه كَمَثَلِ حَبَّةٍ » جاى ديگر گفت : « فَيُضاعِفَه لَه » چهارم - از روى وعيد چنانك گفت : « لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا » پنجم - از روى نصيحت چنانك گفت « الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ » ششم - از روى تهديد چنانك گفت : « لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ يَبْخَلُونَ بِما آتاهُمُ اللَّه مِنْ فَضْلِه هُوَ خَيْراً لَهُمْ بَلْ هُوَ شَرٌّ لَهُمْ » هفتم - از روى تحقيق چنانك گفت : « ها أَنْتُمْ هؤُلاءِ تُدْعَوْنَ لِتُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّه » و على الجمله در مراعات و مواسات درويشان هم كفّارات گناهان است هم رضاء رحمان هم شفاء بيماران و كشف غمان و هم طهارت دل و جان و هم قبول و نواخت از جهت خداوند جهان . امّا كفّارات گناهان و رضاء رحمان آن است كه مصطفى گفت : « صدقة السّرّ تطفئ غضب الرّبّ و صدقة العلانية تطفئ الخطيئة كما يطفئى الماء النّار » « 1 » و در بعضى اخبار است كه جنازهاى حاضر بود رسول خدا بر آن نماز نمىكرد جبرئيل آمد و گفت : يا رسول اللَّه نماز كن بر وى كه او در شبى كه باران مىباريد صدقهاى بدرويشى محتاج داد و اللَّه او را به آن صدقه بيامرزيد . و شفاء بيماران و كشف غمان آن است كه مصطفى گفت : « دائوا مرضاكم بالصّدقة » « 2 » و طهارت آن است كه اللَّه گفت : « خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيهِمْ بِها » « 3 » و قبول آن است كه مصطفى گفت : « انّ اللَّه يقبل
هامش
( 1 ) بخشش به فقير در نهان خشم خدا را مىنشاند و در آشكار گناهان را نابود مىكند مانند آب و آتش .
( 2 ) ( بهبود بيماران از صدقه بخواهيد ) .
( 3 ) ( از مال مردم براى فقيران بگير تا خودشان هم پاك شوند هم پاكيزه ) .