دورهى ماه در فصول چهارگانه حساب ميكردند كه مطابق با هشت سال و چهار ماه مىشود چون ماه در هر سال دوازده مرتبه يك دور مدار ساليانهى خورشيد را طى مىكند . 2 -
مقصود صد فصل بوده است كه بيست و پنج سال باشد . 3 - مدّت عمر آنها درازتر از مردم امروز بوده است . چهارم - بعث و زنده كردن را حيات حقيقى ابدى معنى كرده است . پنجم - طعام و شراب را معارف الهى و ادراك كليّات تأويل كرده است . ششم - الاغ را بدن و اعضاء او شمرده با دو معنى اوّل براى مرگ و نتيجهى اين تأويل چنين مىشود : به حال مرگ كه غفلت و بىخودى از توجّه بعالم حقيقت و كسب كمالات انسانى باشد در اين مدّت باقى بود تا اينكه معارف استعدادى او كه فاسد و تباه شده بود دوباره به كار افتاد و او را مطَّلع كرد كه چگونه بدنش از گوشت و استخوان تركيب شده است و اين زندگى علمى پس از مرگ جهل و اين رياضت پس از آن غفلت ، قدرت خدا را براى او نمايان كرد .
مفسّرين براى اين آيه حكايت مفصّل نوشتهاند و جهت اينكه يهود عزير را پسر خدا دانستهاند مطابق اين آيه « وَقالَتِ الْيَهُودُ عُزَيْرٌ ابْنُ اللَّه » براى اين است كه پس از زندگى وارد آبادى شد يهود كه ساليان دراز تورات را از دست داده بودند از او پرسيدند او تمام را از بر خواند و يك حرف را كم و زياد نكرد .
طنطاوى : اين قضيّه با سقوط حكومت يهود و خرابى بيت المقدس تطبيق مىكند كه زنده شدن عزير هم پس از آزادى يهود و آبادى بيت المقدس بوده است .
فى ظلال : آيا داستان عزير چگونه بوده است ؟ به همان گونه كه آغاز حيات بوده است و زنده شدن جاندارها كه تا كنون آن را درنيافتهايم . چه لازم كه قدرت مطلقه را تطبيق كنيم با آنچه باور كردهايم و قانون ناميدهايم با اينكه اين قانون از تجربه و ادراك كوچك ما درست شده است گيرم كه يكى از قوانين آفرينش را دريافتيم از كجا كه اين قانون كلَّى است و در برابر آن و يا بالاتر از آن قانونى نباشد ؟
سخن ما : اصل قضيه بهر صورت بوده است نقل آن براى يك منظور عالى است يعنى راهنمائى مردم است بوسيلهى پيغمبر و پى بردن بقدرت خداوند . آن روز كه
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 527
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٢٧