فرا خواب شود وسنان است . ربّ العالمين از هر دو پاك و منزه . مصطفى كه بخفتى خواب وى تا حدّ سنة بودى بيش نه كه گفته است « تنام عيناى و لا ينام قلبى » « 1 » .
ابو الفتوح نوشته است : مفسّران گفتند كه : سنة خوابى باشد سبك و نوم خواب تمام باشد ابو هريره روايت كند كه رسول عليه السلام گفت : قوم موسى موسى را گفتند : خداى تو بخسبد ؟ از او بپرس . موسى عليه السلام گفت : بار خدايا ميپرسند كه خواب تو را دريابد ؟
خداى تعالى گفت : من تو را معلوم كنم آنگه موسى را سه شبانه روز بيدار داشت پس از آن فرشته را فرستاد با دو قاروره . گفت : خداى ميگويد : اين قارورهها در دست دار امشب او آن در دست نگاه ميداشت و جهد ميكرد تا خوابش نبرد خوابش غلبه كرد و دستهايش بهم آمد و قارورهها بر هم آمد و شكسته شد موسى از خواب درآمد قارورهها را شكسته ديد ، جبرئيل آمد و گفت : تو در خوابى دو قاروره نگاه نمىتوانى داشتن اگر من بخسبم آسمان و زمين كه نگاه دارد ؟
بيضاوى : خواب حالتى است كه فرامىگيرد حيوان را در دنبالهى سستى اعصاب مغز بواسطهى بالا رفتن بخار رطوبتها و در نتيجه حواسّ او را از كار بازميدارد .
روح البيان : خواب زياد نتيجهى تنبلى و بيكارى است و چنين كسى ارزش در پيشگاه خداوند ندارد ابو يزيد بسطامى گفت : آنچه يافتم از بىخوابى است كه شب را مانند روز بسر بردم .
سعدى :
سر آنگه ببالين نهد هوشمند
كه خوابش بقهر آورد در كمند .
عبده : علماى عصر اخير ميگويند : خواب نتيجهى از كار افتادن فعاليّت مغز است بواسطهى مسموم شدن اعضا از سمى كه از حركت و اعمال روزانه توليد مىشود و در اعصاب اثر ميگذارد .
هامش
( 1 ) چشمم بخواب ميرود و دل بيدار است .