* ( إِذا تَراضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوفِ ) * 231 فخر : بعضى گفتهاند : مقصود مهر المثل است . ابو حنيفه از اين جمله استفاده كرده است : اگر زن به كمتر از مهر المثل ازدواج كرد اختياردارها حقّ اعتراض بر مهر دارند . چون ممكن است از نظر اعتبار و شخصيّت به آنها زيان برسد .
روح البيان : كلمهى « بِالْمَعْرُوفِ » اشعار دارد به اين كه اگر ازدواج دوباره با غير مناسب از نظر شأن يا مهر بود حكم نهى از ممانعت در آنجا نيست و در اين طور ازدواجها براى اختياردارها حقّ جلوگيرى خواهد بود .
يُوعَظُ بِه مَنْ كانَ يُؤْمِنُ - 231 عبده : اين جمله مىفهماند ايمان وقتى كامل است كه پندها را بپذيرند و به آن عمل نمايند و آنهائى كه پند نمىپذيرند و به آن عمل نمىكنند ايمان ندارند . و چون دنبالهى صدور احكام و تكاليف آنها را موعظه معرّفى كرده است مىفهماند كه احكام دين در معاملات و قوانين اجتماعى بايد به صورت پند و نصيحت بمردم القاء شود تا بيشتر در دلها متمركز شود نه آنطور كه فقها كتاب مينويسند و با جملههاى متوالى و عبارتهاى مخصوص مطالب را براى مردم انباشته مىكنند .
* ( ذلِكُمْ أَزْكى ) * - 231 كشف نوشته است : اين شما را نزديكتر و سزاوارتر او را كه يكديگر را ديده باشند و پشيمانى چشيده از شوى نو كه ناديده و ناشناخته و ناآزموده . و دلها پاكتر بود از آنكه مرد از زن حرام ميانديشد بپشيمانى و زن بدل از شوهر حرام مىانديشد به پشيمانى .
و ديگران هم نظير اين معنى استفاده كردهاند كه موافقت شما با اين ازدواج شايستهتر است از نظر خانوادگى و پاكتر است از جهت پاكدامنى و عفت .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 456
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٥٦