معنى لغات : « الْعَفْوَ » قسمت برگزيده و بهتر هر چيز و بخشش و احسان و آنچه از مخارج شخص زياد ميماند كه گذشت از آن و دادن بديگر دشوار نيست و گذشتن از جرم و صرف نظر از گناه . رد و اثر چيزى پاك كردن . « اعنت » از مصدر اعنات بمعنى به زحمت و سختى دچار كردن و بيش از طاقت كسى را كار فرمودن .
جهت نزول :
مجمع : عدّهاى اصحاب پيغمبر از آن حضرت خواهش كردند حكم قمار و شراب را معيّن فرمايد كه عقل و مال را ميبرد اين آيه نازل شد .
ترجمه
219 اى محمّد ز تو حكم شراب و قمار ميپرسند . بگو : به اين دو كار گناهى بزرگ است و سودى چند براى مردم ليكن گناه آن دو ز سود آن بيش بود ، و نيز ز تو ميپرسند : چه از مال خود بخشند ؟ بگو : آنچه گذشت از آن آسان بود و بزندگى شما رخنه نيارد ، بدينگونه خدا براى شما نشانههاى راه زندگى نمودار مىكند تا شايد در آن بينديشيد [ و به كار بريد ]
220 براى زندگى و پس از مرگ خود و باز از تو ميپرسند با مال يتيمان چه كنند ؟ بگو : بهتر آنكه بدرستى كارشان انجام شود و اگر در سرمايه با آنها آميخته شويد [ بدين و زندگى زيان ندارد كه ] برادر دينى شما هستند و خدا ميداند آنكه بدل درستكار است از آنكه تباهكارى خواهد و اگر خدا بخواهد [ و صلاح شما بداند ] شما را برنج بدارد و كارتان دشوار كند كه همانا خدا برتر است و داناى خوب و بد .
جهت نزول :
ابو الفتوح : پيغمبر بمردم فرمان به صدقه ميداد ، آنها مىپرسيدند چه بدهند ؟
آخر آيت 218 پاسخ آنها است .
جهت نزول :
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 401
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٠١