[ سوره البقرة ( 2 ) : آيات 153 تا 157 ]
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ إِنَّ اللَّه مَعَ الصَّابِرِينَ ( 153 ) وَلا تَقُولُوا لِمَنْ يُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّه أَمْواتٌ بَلْ أَحْياءٌ وَلكِنْ لا تَشْعُرُونَ ( 154 ) وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِنَ الأَمْوالِ وَالأَنْفُسِ وَالثَّمَراتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ ( 155 ) الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّه وَإِنَّا إِلَيْه راجِعُونَ ( 156 ) أُولئِكَ عَلَيْهِمْ صَلَواتٌ مِنْ رَبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ وَأُولئِكَ هُمُ الْمُهْتَدُونَ ( 157 )
معنى لغات : « نبلونّ » از مصدر بلاء بمعنى آزمايش و گرفتارى است . « ثمرات » جمع ثمره بمعنى ميوه است . « صلوات » جمع صلاة بمعنى ستايش از مردم و فرخندگى از سوى خداوند .
جهت نزول :
مجمع : ابن عبّاس گفت : در جنگ بدر چهارده نفر از مسلمانان كشته شدند عبيدة بن حارث بن عبد المطلب پسر عموى پيغمبر با پنج نفر ديگر از مهاجرين و هشت نفر از انصار بودند . كه چون مردم نام آنها را مىبردند مىگفتند : فلان كس مرد . آيت 154 براى جلوگيرى از اينجور سخن نازل شده است .
ترجمه :
153 اى كسانى كه بآئين محمّد گرويدهايد [ چون به ياد ما بوديد و پاس نعمت ما بداشتيد ] از نماز و شكيبائى يارى بخواهيد كه خدا با مردم شكيبا بود
154 و آن كشتگان راه حقّ را مرده نگوئيد كه زندهاند و شما ندانيد .
155 البتّه [ در اين زندگى ] شما را ميازمائيم باندكى از ترس [ دشمن ] و گرسنگى و مرگ و زيان كسب و سرمايه و ميوهى درختان . اى محمّد تو نويد بده به آن مردم شكيبا
156 كه چون گرفتارى به آنها رو كند گويند : ما از آن خدائيم و بازگشتمان بسوى او بود [ كه دمى از توان او بدر نباشيم ] .
157 اين گونه مردم را فرخندگى و مهر پروردگارشان فراگير شود و همان كسان بودند كه به راه راست رفتهاند .
سخن مفسّرين :
* ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * - 153 كشف نوشته است : هم ندا است و هم شهادت و هم تهنيت و هم مدحت : ندائى با كرامت . شهادتى با لطافت . تهنيتى پر دوام . مدحتى تمام .
* ( اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلاةِ ) * الخ - 153 مجمع : براى استعانت دو معنى گفتهاند : 1 - صبر و نماز را وسيلهى توفيق ديگر
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 222
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٢٢٢