* ( وَاتَّخِذُوا مِنْ مَقامِ إِبْراهِيمَ مُصَلًّى ) * - 125 مجمع : جماعتى از قرّاء با كسر خاء قرائت كردهاند كه بمعنى امر مىشود و مربوط بآيات جلو كه گفت : يادآور باشيد نعمتى كه بشما داديم و نمازگاه براى خود قرار دهيد از مقام ابراهيم . نافع و ابن عامر با فتح خاء قرائت كردهاند كه فعل ماضى مىشود و چنين معنى مىدهد « ما خانه را جاى آسايش قرار داديم و مردم آنجا را نمازگاه كردند » .
* ( مَقامِ إِبْراهِيمَ ) * - 125 فخر : سعيد بن جبير و ابن عبّاس گفتهاند : سنگى است كه پس از بالا بردن ديوار كعبه ابراهيم زير پاى خود گذارد كه بتواند بنائى كند . مجاهد گفته است تمام حرم مقام ابراهيم است و غير اين دو هم گفتهاند . « 1 »
نفحة الرّحمن نهاوندى : از حضرت صادق ع نقل است كه مقصود از اين جمله دو ركعت نماز طواف است .
ابو الفتوح : روايت كردهاند : پيغمبر بمقام ابراهيم گذشت يكى از صحابه در خدمتش بود و بعضى نوشتهاند : او عمر بود پرسيد : اين نه مقام پدرت ابراهيم است ؟
فرمود : آرى . عرض كرد چرا در نماز رو به آن نمىكنى ؟ فرمود به من امر نشده است و هنوز آن روز شب نشده بود كه اين آيت 125 نازل شد .
فى ظلال : مقام ابراهيم كه در آيه گفته شده است اشاره بهمهى خانهى مكّه است .
* ( وَعَهِدْنا إِلى إِبْراهِيمَ وَإِسْماعِيلَ أَنْ طَهِّرا بَيْتِيَ ) * - 125
هامش
( 1 ) در روايتهاى شيعه سنگى را كه امروز مقام ابراهيم مىنامند مقام ناميده شده است و فقهاى شيعه جاى نماز طواف كه در حجّ واجب است همين مقام را معين كردهاند و يكى از ادلهى وجوب نماز طواف همين جمله را شمردهاند .