فخر : اسم مؤمن اشرف نامها و صفتها است پس چون در دنيا ما را بشريف ترين اسم و صفت خطاب كرد در آخرت هم بهترين رفتار را با ما خواهد كرد .
* ( لا تَقُولُوا راعِنا ) * - 104 فخر : راعنا معنى فرمان با تفوّق و برترى را مىفهماند يعنى « غفلت نكن و به من توجّه كن » از اين جهت نهى از گفتن اين جمله شد كه با ادب در سخن ناسازگار است .
كشف نوشته است : سعد معاذ عبرى مىدانست و تحريف اين كلمه را كه از يهود مىشنيد مىدانست آنها نيّت بد دارند به يهود گفت سوگند به خدا از هر كس اين كلمه را شنيدم گردنش را مىزنم . آنها گفتند : شما مسلمانان هم اين را مىگوئيد .
اين آيه نازل شد .
* ( أَنْ يُنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِنْ خَيْرٍ مِنْ رَبِّكُمْ ) * - 105 مجمع : بعضى مفسّرين خير را وحى و نبوّت معنى كردهاند ولى مناسب معنى عام است كه هر بهره و نصيبى باشد چون عداوت مخالفين مقتضى همين است كه هيچ بهرهاى و خيرى به مسلمانان نرسد . و ما در ترجمه جورى نوشتيم كه هر دو را مىفهماند .
* ( يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِه مَنْ يَشاءُ ) * - 105 كشف الاسرار : رحمت را بعضى مفسّرين نبوّت معنى كردهاند و بعضى دين اسلام گفتهاند يعنى هر كس را مىخواهد مقام پيغمبرى يا دين اسلام را مخصوص به او مىكند .
* ( ما نَنْسَخْ مِنْ آيَةٍ ) * - 106 مجمع : ابن عامر « نَنْسَخْ » با ضم نون اوّل و كسر سين خوانده است و ديگران با فتح هر دو قرائت كردهاند .
ابو الفتوح : بعضى از مفسّرين نوشتهاند : چون بعضى احكام را پيغمبر ص نسخ مىفرمود و دستور ديگرى نمىداد يهود اعتراض مىكردند كه محمّد هر روزى فكرى مىكند و
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 145
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص١٤٥