هامش
اعمال به جهت آنست كه ثواب دهد ايشان را بر اعمالى كه بجاى مىآورند به آنها تكليف خود را چنان كه عبادت فرموده است بشر و جن را باعمال از براى اينكه ثواب دهد ايشان را بر آنها و عبادت نفرموده است ملائكه را به اين اعمال عبث و باطل چنان كه عبادت نفرموده است بشر و جن را به آنچه ايشان را به آن عبادت فرموده است بازيچه بلكه عبادت فرموده است همه را به جهت جزاء و مقتضاى حكمت از شناسانيدن ايشان را خود تعالى و تقدس و التزام نمودن بايشان شكر نعمت را بر خود و بتحقيق كه بوده خداوند تعالى قادر بر آنكه بكند عذاب را بمستحقش بدون واسطه ، و انعام كند مطيع را بدون واسطه ليكن خلق نموده اين وسائط را به جهت آنچه ذكر نموديم آن را و بيان نموديم وجه حكمت در آن را و وصف نموديم آن را و بعد از آن شيخ مفيد عليه الرحمه فرموده است كه راه و دليل سؤال نمودن ملكين اموات را بعد از خروج ايشان از دنيا بسبب وفات ، آن سمع است و راه دليل علم بباز گردانيدن حيات بسوى ايشان نزد سؤال ، آن عقل است ، زيرا كه صحيح نميباشد سؤال نمودن اموات و استخبار نمودن جماد ، و جز اين نيست كه نيكو است كلام از براى شخص زنده كه تعقل كند آنچه را كه تكلم به آن مىكند و الزام نمودنش به آنچه قادر مىباشد بر آن با آنكه بتحقيق كه در خبر آمده است كه هر پرسيدهشدهء باز ميگردد بسوى او حيات نزد پرسيدن او تا آنكه بفهمد آنچه را گفته مىشود از براى او ، پس خبر به اين مطلب تاكيد مينمايد آنچه را كه در عقل است و اگر وارد نشده بود به اين خبرى هر آينه كافى بود حجت عقل در آن به نحوى كه بيان نموديم آن را . مفيد