و فرموده كه : مگوئيد در بارهء كسانى كه كشته در راه خدا ميشوند كه آنها مردگانند « 1 » و جناب پيغمبر صلى اللَّه عليه و آله فرمودند كه : ارواح گروههاى فراهم
( ( هامش : ( 1 ) سورهء بقره آيه 149 ) )
هامش
در باب كافر قول حقتعالى است كه :النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا( سورة مؤمن آيه 46 ) يعنى كفار عرض ميشوند به آتش هر صبح و خفتن پس خبر داده است خداوند سبحانه كه مؤمن گفت بعد از مرگش در وقتى كه داخل بهشت شد كه : كاش قوم من ميدانستند و خبر داده است كه كافرى عذاب مىشود بعد از مرگش صبح و خفتن و روزى كه برپا مىشود قيامت مخلد ميگردد در آتش .
و قسم ديگر كسى است كه فراموش مىشود از او و معدوم مىگردد نفسش نزد فساد جسمش ، پس شاعر ( يعنى دانا ) نميگردد به چيزى تا آنكه مبعوث گردد و آن كسى است كه خالص نگردانيده است ايمان را خالص كردنى ، و خالص نگردانيده است كفر را خالص كردنى و بتحقيق كه بيان نموده است خداوند اين قسم را نزد قولشإِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا يَوْماً( سوره طه آيه 104 ) پس بيان نموده است خداوند سبحانه اينكه قومى ميباشند نزد حشر كه نميدانند مقدار درنگ خود را در قبور به آن غايت كه گمان ميكنند پارهء از ايشان كه آن يك روز بوده است و جايز نيست كه اين آيه در وصف كسى باشد كه معذب مىباشد تا وقت بعثتش به جهت آنكه كسى كه هميشه با نعمت يا معذب مىباشد مجهول نميباشد بر او حال خود در آنچه معامله مىشود با او و مشتبه نميباشد بر او امر در بقائش بعد از وفاتش و بتحقيق كه روايت شده است از ابى عبد اللّه عليه السّلام كه جز اين نيست كه سؤال مىشود در قبرش كسى كه خالص نموده است ايمان را خالص كردنى يا آنكه خالص كرده است كفر را خالص نمودنى و اما غير از اين دو پس بدرستى كه فراموش مىشود از او و فرمود آن حضرت عليه السّلام كه در رجعت جز اين نيست كه بر نمىگردد بسوى دنيا نزد قيام قائم عليه السّلام كسى كه خالص نموده است ايمان را خالص نمودنى يا خالص كرده است كفر را خالص كردنى و اما غير از اين دو نفر پس نيست رجوعى از براى ايشان تا روز بازگشت ، و بتحقيق كه اختلاف نمودهاند اصحاب ما گروه اماميه در آنكه كدام يك متنعم يا معذب مىگردد به مردن ! پس گفتهاند گروهى از ايشان كه معذب و متنعم آن روح است كه متوجه ميگردد بسوى او امر و نهى و تكليف و نام گذاردهاند آن را جواهر