نمايد ، اگر چيزى را طلب نمود جواب مثبت دهد ، با خوشروئى به أو انعام دهد ، در پيدا
نمودن گمشده اش أو را راهنمايى نمايد ، سلام أو را جواب دهد ، هنگامى كه عطسه كرد
بگويد : " يرحمك الله " ، با خوبى ومحبت با أو صحبت كند ، با دوستان أو دوستى نمايد ،
اگر خواست به ديگرى ظلمي كند أو را بازدارد واگر به أو ظلمي شده أو را يارى نمايد تا
حقش را بگيرد ، در طوفان حوادث أو را تنها نگذارد ، قسم أو را تصديق كند ( نگويد دروغ
است ) ، آنچه را براي خود مىخواهد براي أو نيز بخواهد وهر چه را براي خود ناخوشايند
دارد براي أو نيز نخواهد " . سپس فرمود : " هر گاه كسى در اداى حقي از حقوق برادر
مسلمان خود كوتاهى كند ، روز قيامت از أو مطالبه مىشود وبايد آن را ادا نمايد " .
ودر روايت ديگرى آمده است كه حضرت امام جعفر صادق ( ع ) فرمودند : " هر كس
حق مؤمني را حبس كند وبه أو نرساند خداوند روز قيامت أو را روى دو پايش پانصد سال
نگه مىدارد تا اين كه عرق يا خون أو جارى مىشود ، وندا كننده اى از طرف خداوند ندا
مىكند : اين شخص ستمكارى است كه حق خداوند را حبس نموده است ، وپس از آن
چهل روز ملامت مىشود ، سپس امر مىشود أو را در آتش افكنند " . ونيز آن حضرت
در روايت ديگرى مىفرمايند : " خداوند به چيزى بهتر از اداى حق مؤمن عبادت نشده
است " .
حقوق ملتها نسبت به يكديگر
بر أساس مفاد آية شريفه " لن يجعل الله للكافرين على المؤمنين سبيلا " ونيز
روايت : " الاسلام يعلو ولا يعلى عليه " اسلام وأمت اسلامى هيچ گاه نبايد تحت سيطره
وقدرت معنوي يا مادي كفار قرار گيرند ، وتحقق اين حكم در زمان حاضر ودر صحنه
بين الملل بخصوص در مجامع جهانى هر چند با مشكلات زيادى مواجه مىباشد ، ولى آحاد
مسلمانان موظف هستند در تحقق آن بكوشند .
همان گونه كه مسلمانان با زبانها ورنگها ونژادهاى گوناگون در برابر كفار يك أمت
واحده مىباشند ، كفار نيز از هر فرقه وجمعيتى باشند أهل يك آيين به حساب مىآيند ،
هر چند تحت حاكميت اسلام زندگى نمايند . وهر يك از دولتها وملتهاى كفر داراى حقي
هامش
( 1 ) برگرفته از وسائل الشيعة ، كتاب الحج ، باب 122 از أبواب " احكام العشرة " ، حديث 24 .
( 2 ) أصول كافى ، كتاب الايمان والكفر ، باب " من منع مؤمنا شيئا " ، حديث 2 .
( 3 ) أصول كافى ، كتاب الايمان والكفر ، باب " حق المؤمن على أخيه " ، حديث 4 .
( 4 ) نساء ( 4 ) : 141 ، " هرگز خداوند سلطه اى براي كافران نسبت به مؤمنين قرار نداده است " .
( 5 ) وسائل الشيعة ، كتاب الفرائض والمواريث ، باب 17 از أبواب " موانع الإرث " ، حديث 11 ، " اسلام
بلند مرتبه است وهيچ چيز بر آن برترى ندارد " .