بخواهد تو را از انجام كار خير وتقرب به خداى متعال محروم سازد ، وبا اين حال اگر
خواستى محرومش كنى مبادا به آبرو وحيثيت أو ضربه بزنى ، بلكه با زبان خوش أو را
بازگردانى ، واگر بتوانى بر تمايلات نفس خود غالب شوى وبا وجود وسوسه شيطان باز
حاجتش را برآورى ، بي گمان اين نشانه عزم راسخ وقدرت روحي تو خواهد بود .
حق سالخورده :
حق " سالخورده " اين است كه حرمت پيرى أو را مراعاة كنى وأو را بر خود مقدم
دارى ودر معاشرت با أو خصمانه بر خورد نكنى ، در راه رفتن بر أو سبقت نگيرى
وپيشاپيش أو راه نروى ، نادانش نشمارى واگر رفتار جاهلانه اى از أو سر زد أو را تحمل
نمايى .
حق خرد سال :
حق " خرد سال " اين است كه همواره براي أو رحمت باشى ودر تربيت وبالا بردن فكر
أو تلاش كنى ، از خطاهايش درگذرى وبر لغزشهايش پرده پوشى نمايى ، با أو مدارا كنى
وجرائم كودكانه اش را ناديده بگيرى ، از در افتادن ولجبازى با أو بپرهيزى ، وبه گونه اى
با أو بر خورد كنى كه از گرايش به حقيقت متنفر نشده وروى نگرداند .
حق معاشر :
حق " معاشر " آن است كه در معاشرت أو را فريب ندهى وبا وى تقلب ودورويى
نكنى ، به أو دروغ نگويى وبا أو مثل دشمن رفتار نكنى ، اگر به تو اعتماد كرد تا حد امكان
مراعاتش نمايى ، واز مجلسي كه با أو قرار دارى برنخيزى مگر با اجازه أو ، لغزشهايش را
فراموش نموده وكارهاى نيك أو را به ياد داشته باشى .
حقوق عمومى مسلمانها نسبت به يكديگر :
در روايتي از پيامبر أكرم ( ص ) نقل شده كه فرمودند : " بر هر مسلمانى نسبت به برادر
مسلمانش سى حق ثابت است كه جز اداى آن حقوق يا گذشت صاحب حق از آن راهى
ندارد ، وآن حقوق از اين قرار است : از لغزشهاى أو بگذرد ، هنگام اندوه ومصيبت بر أو
ترحم نمايد ، آبروى أو را حفظ كند ، تقاضاى أو را نسبت به گذشت از لغزشها أجابت
نمايد ، عذر خواهى أو را قبول كند ، جلوى بدگويى وغيبت از أو را بگيرد ، ناموس أو را
حفظ نمايد ، پيوسته أو را نصيحت نمايد ، دوستى خود با أو را تحكيم وحفظ كند ، عهد
وپيمان با أو را محترم شمارد ، هنگام بيمارى از أو عيادت نمايد ، بر جنازة أو حاضر شود ،
دعوت وهديه أو را رد نكند واز أو به واسطه احسانى كه در حق أو نموده تشكر كرده
وهديه اش را جبران نمايد ، در يارى أو كوتاهى نكند ، حوائج أو را در حد امكان تأمين
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 627
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٦٢٧