نصيحتش حاضر سازى وبا دقت به آن گوش فرا دهى ، پس اگر نصيحتش را صواب
ومطابق حقيقت يا فتى ، خدا را سپاس گويى وآن را بپذيرى ودر مقابل آن حق شناسى
نمايى ، واگر آن را صواب وبر وفق حقيقت نيافتى ، متهمش نكنى وبدانى كه أو در
خير خواهى تو كوتاهى نكرده وفقط نظرش به خطا رفته است .
حق احسان كننده :
حق " احسان كننده " اين است كه در مقابل احسانى كه كرده از أو تشكر نمايى
واحسانش را به زبان آورى وأو را به نيكى ياد كنى وخالصانه در حق أو دعا كنى تا در نهان
وعيان از أو قدردانى كرده باشى . وهر وقت توانستى احسان أو را جبران نمايى .
حق همسايه :
حق " همسايه " اين است كه در حضور كرامت أو را ، ودر غياب آبروى أو را حفظ كند
ودر هر حال أو را يارى نمايد ودر سختيها تنها نگذارد ، از خطاهايش بگذرد ولغزشهايش
را ناديده بگيرد ، اگر ناداني كرد بردبارى كند وزبان بدگويان را از أو بگرداند . پيامبر أكرم ( ص )
مىفرمايد : " كسى كه با شكم سير بخوابد وهمسايه اش گرسنه باشد هرگز به من ايمان
نياورده است " . ونيز در روايتي از حضرت رسول أكرم ( ص ) آمده است كه : " هر كس
حقوق همسايه اش را ضايع كند از ما نيست ، وجبرئيل ( ع ) آن قدر راجع به همسايه به من
سفارش نمود كه پنداشتم همسايه از انسان ارث خواهد برد " .
حق همسفر :
حق " همسفر " اين است كه اگر قدرت دارى در احسان واكرام از أو فزونتر باشى ،
واگر نه برابر ودر رديف أو باشى ، همچنان كه أو تو را محترم مىشمارد تو أو را محترم
بشمارى ، همان گونه كه حفظت مىكند حفظش نمايى . در كرامت وجوانمردى بر تو
سبقت وپيشدستى نگيرد ، واگر پيشدستى نمود جبران نمايى ، از محبتي كه شايسته أو است
كوتاهى نكنى وبه خيرخواهى ونصيحت أو پايبند باشى ، أو را در أطاعت پروردگار وترك
گناه يارى نمايى ودر هر حال براي أو رحمت باشى نه عذاب .
حق سائل :
حق " سائل " اين است كه اگر مىدانى راست مىگويد به اندازه قدرت حاجتش را
بر آورده نمايى وبرايش دعا كنى ودر رسيدن به خواسته اش أو را كمك نمايى ، واگر در
راستگويى أو شك دارى ، مراقب باشى كه بدبينى وشك تو در اثر وسوسه شيطان نباشد تا
هامش
( 1 ) برگرفته از وسائل الشيعة ، كتاب الحج ، باب 88 از أبواب " احكام العشرة " ، حديث 1 .
( 2 ) برگرفته از وسائل الشيعة ، كتاب الحج ، باب 86 از - أبواب " احكام العشرة " ، حديث 5 .