حق " پدر " آن است كه بدانى أو أصل است وتو فرع ، اگر أو نبود تو هم نبودى ، هر
نعمتي را با خود ديدى بدان كه به وسيله أو به تو رسيده است . پس خداى را حمد نما واز
شكر نعمت پدر لحظه اى غفلت مكن .
حق " فرزند " آن است كه بدانى أو جزئي از وجود توست ، ودر دنيا با هر خوبى وبدى
كه داشته باشد بالآخرة منسوب به تو مىباشد ، ومسئوليت تربيت وراهنمايى أو نسبت به
خداشناسى وأطاعت از پروردگار با تو مىباشد ، وتو در آخرت پاداش حسن تربيت يا
كيفر سوء تربيت أو را خواهى ديد . پس أو را چنان تربيت كن كه در دنيا مايه سرفرازى تو
باشد ودر آخرت نزد خداوند معذور باشى .
" برادر " ( ويا خواهر ) همواره به منزله دست وبازو وتكيه گاه ومايه عزت وشوكت
انسان مىباشد ، وحق أو آن است كه وى را وسيله اى براي انجام گناه وتجاوز به حريم
خداوند يا مردم قرار ندهى ، ودر كارها ومشكلات ودر مقابل دشمن أو را يارى نمايى ، از
نصيحت وتوجه دادن أو به راه خدا وحقيقت غفلت نكنى ، واگر نصيحت وخيرخواهى
تو را أجابت نكرد بايد خدا را بر وى مقدم بدارى .
2 - حقوق اجتماعي :
حق كسب وكار وانتخاب مسكن :
هر انساني بر حسب فطرت وشرع مقدس حق انتخاب مكان براي سكونت يا اشتغال
ويا أقامت در داخل يا خارج كشورش را دارد ، همچنين حق دارد بدون فريب واحتكار
وزيان رساندن به خود يا ديگران مشغول كسب مشروع شود ، ونيز مىتواند از حقوق
مالكيت به گونه اى كه به خود يا ديگران ويا جامعه ضرر نرساند برخوردار باشد . ومالكيت
شرعي را نمىتوان از افراد سلب كرد ، مگر به حكم حاكم شرع جامع الشرايط
بنابر ضرورت حفظ منافع عمومى ودر مقابل پرداخت غرامت فورى وعادلانه . وبه سند
معتبر از رسول خدا ( ص ) نقل شده كه فرمودند : " احترام مال مؤمن همچون احترام خون
أو است " .
هر كارگرى در هر رشته - چه در خدمت دولت باشد يا مؤسسات ويا اشخاص - حق
دارد از امنيت وسلامت وديگر تأمينهاى اجتماعي برخوردار باشد ، ونبايد أو را به كارى كه
توانش را ندارد واداشت يا به كارى اكراه نمود ويا به أو زيان رساند .
هر كارگرى - زن باشد يا مرد - حق دارد در مقابل كارى كه انجام مىدهد دستمزد
هامش
( 1 ) برگرفته از وسائل الشيعة ، كتاب الحج ، باب 152 از أبواب " احكام العشرة " ، حديث
9 و 12 .