تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 586

مساهمون:

ص٥٨٦
بيندازد تا أو را بدرند ، يا از غذا وآب باز دارد تا بميرد ، ويا به أو غذاى مسموم بخوراند ، در اين موارد ونظاير آن اگر عمدى باشد ورثه مقتول حق دارند قصاص نمايند . " مسأله 3231 " اگر فرزند پدر يا مادر خود را عمدا وبه ناحق بكشد أو را قصاص مىكنند ، ولى اگر پدر فرزند خود را عمدا وبه ناحق بكشد أو را قصاص نمىكنند ، بلكه به دستوري كه در احكام دية گفته مىشود از أو دية مىگيرند وحاكم شرع نيز أو را تعزير مىكند . وبنابر احتياط جد وجد پدرى در حكم پدر هستند . واگر مادر فرزند خود را عمدا وبه ناحق بكشد بنابر مشهور قصاص مىشود ، ولى احتياط خوب است . " مسأله 3232 " اگر دو نفر يا بيشتر مسلمانى را از روى عمد وبه ناحق بكشند به گونه اى كه همه در كشتن أو شريك باشند ، ورثه مقتول مىتوانند بعضي را بكشند واز بعضي ديگر سهم دية را دريافت كنند وبه كسى كه كشته مىشود بدهند . ونيز مىتوانند همه را بكشند به شرط اين كه تفاوت دية كسى را كه كشته مىشود به أو يا وارث أو بپردازند ، مثلا اگر بخواهند دو نفر را بكشند بايد به ورثه هر كدام نصف دية أو را بدهند . ولى در اين موارد بهتر است قصاص نشود وفقط از هر يك از قاتلها سهم دية را بگيرند ، ويا به كشتن يك نفر اكتفا شود . " مسأله 3233 " اگر مردى زنى را بكشد مىتوانند أو را بكشند ، ولى چون دية زن نصف دية مرد است بايد براي كشتن مرد نصف دية أو را بدهند . واگر زنى مردى را بكشد مىتوانند زن را بكشند ، ولى بايد به آن اكتفا كنند وحق ندارند پس از كشتن زن نصف دية را نيز مطالبه نمايند . " مسأله 3234 " اگر ورثه واولياى مقتول چند نفر باشند بنابر احتياط واجب قصاص با توافق يكديگر انجام شود ، ويكى از آنان بدون اطلاع واجازه ديگران قصاص نكند ، واگر قصاص كرد وديگران طالب دية باشند بايد سهم آنان را از دية بپردازد . " مسأله 3235 " اگر بعضي از اولياى مقتول تقاضاى قصاص كنند وبعضي ديگر تقاضاى دية نمايند ، كسى كه تقاضاى قصاص كرده بايد سهم دية متقاضيان دية را بپردازد وسپس قصاص كند ، واگر بعضي از اولياى مقتول قاتل را عفو نمايند بايد متقاضى قصاص سهم دية عفو كنندگان را به قاتل بپردازد . وخوب است در چنين مواردى از قصاص صرف نظر شود وبه دية اكتفا نمايند . " مسأله 3236 " اگر بعضي از اولياى مقتول حاضر وبعضي ديگر غايب باشند وافراد حاضر بخواهند قصاص نمايند ، چنانچه تماس با افراد غايب ممكن باشد يا مدت غايب بودن آنها كوتاه باشد بنابر احتياط واجب افراد حاضر براي قصاص با افراد غايب تماس بگيرند