منظور ترساندن مردم وبر هم زدن نظم اجتماعي يا ترور اشخاص ويا غارت دارايى مردم
آشكارا به آنان يورش آورد ، ويا به منزل ، مغازه ويا محل كار آنان هجوم آورد وآن را به
آتش بكشد " محارب ومفسد " است ، خواه مرد باشد يا زن ، در شب باشد يا روز ، در شهر
وروستا باشد يا در صحرا وبيابان ويا در دريا .
" مسأله 3204 " كيفر محارب برابر آيات قرآن كريم وأحاديث " كشتن " يا "
به دار آويختن " يا " بريدن دست راست وپاى چپ " ويا " تبعيد از شهر محل سكونت "
است ، واحتياط مخصوصا در زنان اين است كه كيفر افراد مناسب با جرم آنان تعيين شود .
بنابراين اگر با سلاح يورش آورده وكسى را كشته باشد أو را بكشند ، واگر فقط مال مردم
را غارت كرده مال را از أو پس بگيرند ودست راست وپاى چپ أو را قطع كنند ، واگر
كسى را مجروح كرده پس از قصاص تبعيدش كنند ، واگر هم مال مردم را غارت كرده
وهم كسى را كشته ، پس از گرفتن مال دست وپاى أو را قطع كنند وسپس أو را قصاص
نموده وبه دار آويزند ، واگر يورش آورده ولى موفق به كارى نشده فقط تبعيدش كنند ،
واگر خواست به بلاد
كفر فرار كند جلوى أو را بگيرند .
" مسأله 3205 " حد أقل مدت تبعيد محارب يك سال است ، وبايد به مردم آن شهر
توجه دهند كه با أو معاشرت نكنند وأو را در محاصره اقتصادى واجتماعى قرار دهند . واز
بعضي اخبار وأحاديث استفاده مىشود كه " حبس " به جاى " تبعيد " كافى است .
" مسأله 3206 " ملاك در محارب ومفسد بودن تصميم فاعل بر افساد وصدق عرفى
انتساب فعل به أو است ، هر چند به نحو تسبيب باشد . بنابراين اگر در كنار فاعل مباشر يا
سبب ضعيف سبب قويترى وجود داشته باشد ، صدق مفسد ومحارب بر افراد ضعيف
وزيردست كه از خود تصميم ندارند نوعا محل اشكال است . وبا اندك شبهه اى در تصميم
فاعل بر افساد يا صدق عرفى انتساب ، حد مفسد بر أو جارى نمىشود ، هر چند از طرف
حاكم شرع تعزير ومجازات واگر قاتل باشد قصاص مىشود .
" مسأله 3207 " در مواردى كه دانسته شود يا احتمال داده شود عمل شخص ناشى از
ضرورت اقتصادى ويا فقر فرهنگى أو بوده وتصميم أو بر افساد جامعه وضربه زدن به
حيثيت عمومى وكيان فرهنگى يا سياسي ويا اقتصادى اسلام ومسلمين محرز نباشد ،
صدق عنوان " مفسد " معلوم نيست .
" مسأله 3208 " محاربه وافساد با اقرار متهم يا شهادت دو مرد عادل ثابت مىشود ،
واحتياط آن است كه دو بار اقرار نمايد . وشهادت افراد محارب عليه يكديگر ، وكساني
كه مالشان غارت شده به نفع يكديگر پذيرفته نمى شود .
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 581
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٥٨١