" مسأله 3139 " اگر شهود عمدا به دروغ شهادت دهند توسط محكمه شرعي
مجازات مىشوند ، وچنانچه شهادت دروغ آنان موجب ضرر وخسارت به كسى شده
باشد بايد آن را جبران نمايند .
" مسأله 3140 " واجب است كساني را كه به دروغ شهادت داده اند در شهرشان به
مردم معرفى نمايند تا از قبول شهادت آنان اجتناب شود . وديگر شهادت چنين افرادى مورد
قبول نيست ، مگر اين كه توبه كرده وخود را اصلاح نمايند وعدالتشان احراز شود .
" مسأله 3141 " " شهادت بر شهادت " در حقوق مردمى مورد قبول است . ولى در
حدود براي اجراى حد ونيز بنابر أحوط در تعزيرات پذيرفته نيست ، هر چند در ساير آثار آن
پذيرفته است . بنابراين اگر دو نفر شهادت فرد ديگرى را در مورد سرقت گواهى كنند به
استناد آن نمىتوان دست متهم را بريد ، ولى به انضمام شهادت فرد ديگر مىتوان مال را از
أو پس گرفت .
" مسأله 3142 " در " شهادت بر شهادت " براي ثبوت شهادت هر يك نفر شهادت
دو نفر لازم است ، ولى جايز است دو نفر شاهد عادل شهادت هر دو شاهد اصلى را
گواهى دهند .
" مسأله 3143 " " شهادت بر شهادت " در صورتي صحيح است كه شاهد اصلى
نتواند در جلسه دادگاه حاضر شود .
كيفيت قسم واحكام آن :
" مسأله 3144 " " قسم " بايد به ذات مقدس خداى متعال ويا يكى از أسامي مقدسه
پروردگار باشد ، وخوب است به لفظ جلاله " الله " باشد . ولازم نيست به عربى ادا شود ،
بلكه به هر لغتى باشد كافى است ، ولى بايد ترجمه يكى از نامهاى الهى باشد . بنابراين قسم
به قرآن يا پيامبر أكرم ( ص ) يا أئمة معصومين ( ع ) ويا مشاهد مشرفه براي قضاوت كفايت
نمىكند .
" مسأله 3145 " در اين كه قسم بايد به ذات مقدس خدا يا نام أو باشد ، مسلمان وكافر
تفاوت ندارند ، ولى اگر قاضى تشخيص دهد قسم دادن أهل كتاب - مانند : يهود ونصارى
ومجوس - به آنچه در دين خود به آن معتقدند آنان را بيشتر از دروغ گفتن باز مىدارد ، جايز
است علاوة بر قسم به خداى متعال آنان را به آن چيزها نيز قسم دهد .
هامش
( 1 ) شهادت بر شهادت " در جايى است كه شاهد اصلى نتواند در دادگاه حاضر وشهادت
دهد وافراد ديگرى شهادت أو را گواهى نمايند .