نمىشود ، هر چند دشمنى أو موجب فسق شهادت دهنده نباشد . ولى شهادت دوست به نفع
دوست خود - هر چند با هم صميمى باشند - قبول مىشود .
" مسأله 3133 " در مواردى كه شهادت زن پذيرفته است شهادت " زن وشوهر "
به نفع يا به ضرر يكديگر قبول مىشود . همچنين شهادت " پدر وفرزند " به نفع يكديگر
وشهادت " برادر يا خواهر " به نفع يا به ضرر يكديگر پذيرفته است ، ولى پذيرفته شدن
شهادت فرزند عليه پدر خود محل اشكال است .
" مسأله 3134 " در مواردى شهادت چهار زن عادل بدون ضميمه شهادت مرد ويا
قسم پذيرفته مىشود ، از جمله در مورد : بكارت ، وضع حمل وعيوب باطني زنان ونيز
ساير أمور زنانه كه معمولا زنها از آنها اطلاع دارند . ودر أمور مالي شهادت يك زن عادل
نيز قبول مىشود . پس اگر يك زن شهادت دهد كه فلان مال بر حسب وصيت متعلق به
فلان شخص است ، شهادت أو نسبت به يك چهارم آن ارث يا آن مال پذيرفته مىشود ،
واگر دو زن شهادت دهند نسبت به نصف آن ، واگر سه زن شهادت دهند نسبت به
سه چهارم ، واگر چهار زن شهادت دهند شهادت آنان نسبت به مجموع آن ارث يا مال
پذيرفته است .
" مسأله 3135 " شرايط شاهد در حقوق الهى محض بعدا در باب حدود بيان
مىشود ، ولى دعاوى مربوط به حقوق مالي نسبت به شخص زنده به طور كلى با شهادت
دو مرد يا شهادت يك مرد ودو زن ويا شهادت يك مرد وقسم خوردن مدعى ثابت مىشود -
خواه مال مورد ادعا عين باشد يا دين - وبنابر احتياط اداى شهادت را بر قسم مقدم دارند .
" مسأله 3136 " كسى كه صلاحيت اداى شهادت را دارد در صورتي كه از أو تقاضا
شود بايد شهادت دهد . ولى اگر از أو خواسته نشود واجب نيست ، مگر اين كه يك طرف
دعوى بخواهد بر طرف ديگر ظلم كند وحقيقتي را پايمال گرداند ، كه در اين صورت اداى
شهادت در هر حال واجب وكتمان آن حرام است .
" مسأله 3137 " كسى كه حقيقتي را مىداند نبايد از اداى شهادت خود دارى نمايد ،
مگر اين كه در اثر شهادت دادن ضرر قابل توجهى به أو وارد شود كه تحمل آن مشكل باشد ،
ولى اگر موضوع از أمور مهمه باشد - مثل اين كه در اثر عدم شهادت أو خونى به ناحق
ريخته مىشود - در اين صورت نبايد از شهادت خوددارى نمايد .
" مسأله 3138 " شهادت وگواهى شهود در صورتي مورد قبول است كه مفهوم
شهادت آنها از نظر " مورد " ، " زمان " ، " مكان " و " صفات " يكى باشد . وچنانچه گفته هاى
شهود با هم مغاير باشد چيزى ثابت نمىشود ، بلكه شهادت آنان از اعتبار ساقط مىشود .
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 568
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٥٦٨