واگر
ممكن نباشد يا گفتن به أو موجب مفسده شود براي أو از خدا طلب آمرزش نمايد .
ودر صورتي كه غيبت يا تهمتى كه نسبت به أو انجام داده سبب شكست ووهن أو شده
باشد ، در صورت امكان بايد آن را جبران وبر طرف نمايد .
" مسأله 2520 " در مواردى كه غيبت مشتمل بر مصلحت مهمترى باشد حرمت آن از
بين مىرود ، ودر اين رابطه فقها موارد زير را از حرمت غيبت استثنا نموده اند :
1 - غيبت از شخصي كه متظاهر به فسق باشد نسبت به همان فسقى كه به آن تظاهر مىكند .
2 - غيبت كردن مظلومى كه در مقام تظلم است نسبت به كسى كه به أو ظلم كرده ودر
خصوص ظلمي كه به أو شده است .
3 - موردى كه براي دفع ظلم از خود در صدد به دست آوردن راهى مشروع باشد .
4 - آگاه نمودن مشورت كننده نسبت به عيوب شخص مورد مشورت
5 - جايى كه انسان در صدد بازداشتن شخص مورد غيبت از گناه يا دفع ضرر از أو ويا از
بين بردن ريشه فساد باشد .
6 - بيان نقاط ضعف شهود نزد حاكم
7 - جايى كه عيب شخص صفت معروف ومشهور أو شده باشد وبدون قصد
عيب جويى به قصد معرفى آن را بيان كند .
8 - موردى كه انسان در صدد ابطال ورد مطلب باطلى باشد وبدون ذكر نام صاحب آن
مطلب رد آن عملي نمىباشد .
9 - جايى كه عيب شخص بين ناقل وشنونده معلوم وروشن باشد .
10 - موردى كه در صدد رد كسى باشد كه نسبتي دروغ را به أو يا شخص مؤمن ديگر
وارد آورده است .
لازم است در تشخيص مصاديق مواردى كه بيان شد دقت واحتياط لازم به عمل آمده وبه
حد أقل وضرورت اكتفا شود .
" مسأله 2521 " هر گاه در جلسه اى نسبت به شخص مؤمني غيبت شود ويكى از
استثنائهايى كه در مسأله قبل بيان شد وجود نداشته باشد ، علاوة بر اين كه گوش دادن به آن
حرام است بر هر فردى كه قدرت دارد واجب است آن غيبت را رد كند واز آن مؤمن دفاع
نمايد . در روايات اسلامى آمده است : " هر كس قدرت دفاع از برادر مؤمن خود را كه
مورد غيبت وظلم قرار گرفته داشته باشد ودفاع نكند ودر اثر سكوت أو آن مؤمن ذليل
شود ، خداوند أو را در دنيا وآخرت ذليل خواهد كرد " .
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، كتاب الحج ، باب 156 از أبواب " احكام العشرة " ، أحاديث 1 و 2 و 4 ، و 7 .