موقع تابيدن آفتاب تر بوده يا شك كند ترى آن به واسطه آفتاب خشك شده يا نه ، آن زمين
نجس است ، همچنين است اگر شك كند كه پيش از تابش آفتاب عين نجاست از آن
بر طرف شده يا نه ، يا شك كند كه چيزى مانع تابش آفتاب بوده است يا نه .
4 - استحاله :
" مسأله 159 " اگر ماهيت وجنس چيز نجس به گونه اى عوض شود كه به صورت
چيز پاكى در آيد پاك مىشود ومىگويند " استحاله " شده است ، مثل آن كه چوب نجس
بسوزد وخاكستر گردد ، يا سگ در نمكزار فرو رود ونمك شود . ولى اگر ماهيت وجنس
آن عوض نشود پاك نمىشود ، مثل آن كه گندم نجس را آرد كنند يا نان بپزند .
" مسأله 160 " اگر چيز نجسى به وسيله مواد شيميايى يا دستگاههاى جديد به طور
كلى استحاله شده وجنس وماهيت آن تغيير كند پاك مىگردد ، ولى تنها تغيير آثار آن كافى
نمىباشد .
" مسأله 161 " كوزه گلى ومانند آن كه از گل نجس ساخته شده نجس است ،
وبنابر احتياط واجب بايد از ذغالى كه از چوب نجس درست شده اجتناب شود .
" مسأله 162 " اگر شراب به خودى خود يا به واسطه آن كه چيزى مثل سركه ونمك در
آن ريخته اند سركه شود پاك مىگردد .
" مسأله 163 " شرابى كه از انگور نجس درست كنند به سركه شدن پاك نمىشود ،
بلكه اگر نجاستى هم از خارج به شراب برسد بنابر احتياط واجب بايد پس از سركه شدن از
آن اجتناب نمايند .
" مسأله 164 " پوشال ريز انگور وخرما كه معمولا هنگام سركه انداختن درون
خم ريخته مىشود اشكال وضررى ندارد ، ولى بنابر احتياط واجب تا هنگامى كه
انگور يا كشمش ويا خرما سركه نشده چيزهايى از قبيل خيار ، پياز ، سير وبادمجان در آن
نريزند .
" مسأله 165 " چيز نجسى كه معلوم نيست استحاله شده يا نه نجس است .
5 - كم شدن دو سوم آب انگور :
" مسأله 166 " جوش آمدن آب انگور كه موجب حرمت آن مىشود به دو صورت
است : الف - به وسيله آتش جوش آمده باشد ، كه در اين صورت خوردنش حرام وبنابر احتياط
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 42
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٤٢