نيست ، وچنانچه نتواند مالك آن را پيدا كند بايد با اجازه فقيه جامع الشرايط با آن معامله
مجهول المالك ( مالي كه صاحب آن ناشناخته است ) نمايد . ودر اين مسأله بين بانكهاى
داخلي وخارجي ودولتي وغير دولتي فرقى وجود ندارد .
" مسأله 2305 " سپرده هاى بانكى اگر به عنوان قرض باشد وسودى براي آن قرار
ندهند اشكال ندارد ، وتصرف بأنك در آن جايز است ، ولى اگر براي آن سود قرار داده
شود يا بر پايه سود به بأنك سپرده شود أصل قرض صحيح وسود آن حرام است ، واگر
قرض به شرط سود ومقيد به آن باشد صحت أصل قرض نيز محل اشكال است .
" مسأله 2306 " در قرار سودى كه ربا وحرام است فرقى نيست كه به صراحت
قرارداد كنند يا بناى دو طرف بر گرفتن سود باشد ، پس اگر قانون بأنك آن است كه به
وامهايى كه مىگيرد سود بدهد ووأم دادن به بأنك بر پايه اين قانون باشد ، سود آن حرام
ولى أصل قرض صحيح است ، مگر اين كه قرض مقيد به سود وربا باشد .
" مسأله 2307 " سپرده هاى كوتاه يا بلند مدت كه افراد واقعا به عنوان مضاربه به بانكها
يا مؤسسات خصوصي مىسپارند ، اگر بانكها واقعا با پول افراد تجارت نمايند وافراد
ماهيانه مبلغى نه به عنوان سود ثابت بلكه على الحساب دريافت كنند ظاهرا اشكال ندارد ،
ولى چنانچه بر أساس سود ثابت دريافت كنند مضاربه باطل است .
" مسأله 2308 " گرفتن جايزه هايى كه بأنك براي تشويق سپرده گذاران ويا مؤسسات
براي تشويق خريداران به وسيله قرعه كشى يا به هر صورت ديگر پرداخت مىكنند اشكال
ندارد وحلال است ، مگر اين كه قرض دادن به بأنك به قصد گرفتن جايزه باشد .
" مسأله 2309 " حواله هاى بانكى يا تجارى كه به آن " صرف برأت " گفته مىشود
مانعى ندارد ، پس اگر بأنك يا تاجر پولى را از كسى بگيرد وحواله كند كه أو از بأنك يا تاجر
ديگر در شهر ديگر بگيرد ودر مقابل اين حواله چيزى به عنوان حق زحمت دريافت كند
اشكال ندارد ، مثلا اگر صد هزار تومان در تهران به بأنك بدهد وبأنك حواله دهد كه شعبه
مشهد صد هزار تومان به اين شخص يا به شخصي كه أو معين مىكند بپردازد ودر مقابل اين
حواله بأنك تهران مقدارى به عنوان حق زحمت از اين شخص بگيرد اشكال ندارد ،
همچنين است اگر بأنك صد هزار تومان بگيرد وحواله دهد كه بأنك مشهد مقدار كمترى -
مثلا نود ونه هزار وهشتصد تومان - به طرف بپردازد وبقيه را به عنوان حق زحمت بردارد
اشكال ندارد . ودر اين مسأله فرقى نمىكند پولى را كه بأنك مىگيرد به عنوان قرض باشد
يا عنواني ديگر ، ولى مقدارى را كه بأنك مىگيرد بايد عرفا بيش از حق زحمت نباشد .
" مسأله 2310 " اگر بأنك يا مؤسسه اى ديگر پولى را به شخصي بدهد وحواله كند كه
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 411
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٤١١