مسائل جعاله
" جعاله " آن است كه انسان با شخص معينى ويا به طور كلى قرارداد كند در مقابل كارى
كه براي أو انجام مىدهند مال معينى بدهد ، مثلا بگويد هر كس گمشده مرا پيدا كند ده هزار
تومان به أو مىدهم . به كسى كه اين قرار را مىگذارد " جاعل " وبه كسى كه عمل را انجام
مىدهد " عامل " مىگويند .
فرق بين " جعاله " و " اجاره " اين است كه اجاره عقد لازم است وپس از قرارداد أجير
بايد عمل را انجام دهد وكسى هم كه أو را أجير كرده اجرت را به أو بدهكار مىشود ، ولى
در جعاله عامل مىتواند مشغول عمل نشود وتا عمل را انجام ندهد جاعل بدهكار
نمىشود .
" مسأله 2233 " جاعل بايد بالغ وعاقل باشد واز روى قصد واختيار قرارداد كند
وشرعا بتواند در مال خود تصرف نمايد . بنابراين جعاله فرد نا بالغ يا ديوانه ويا سفيه بدون
اجازه ولى خود ونيز جعاله كسى كه از طرف حاكم شرع از تصرف در اموالش منع شده
صحيح نيست .
" مسأله 2234 " كارى كه جاعل قرارداد كرده بايد غير شرعي ويا غير عقلايى نباشد ،
بنابراين اگر قرار بگذارد هر كس اين ظرف شراب را بنوشد يا فلان كار لغو را انجام دهد
فلان مبلغ را دريافت خواهد كرد جعاله صحيح نيست .
" مسأله 2235 " مالي را كه جاعل قرار مىگذارد بدهد اگر معين كند - مثلا بگويد
هر كس فلان كار را انجام دهد اين گونى برنج را به أو مىدهم - لازم نيست خصوصيات آن
را بيان نمايد ومثلا بگويد اين برنج از كجاست وقيمت آن چقدر است ، ولى اگر مال را
معين نكند - مثلا بگويد هر كس فلان كار را انجام دهد يك گونى برنج به أو مىدهم -
بنابر احتياط واجب بايد خصوصيات آن را كاملا بيان نمايد .
" مسأله 2236 " اگر جاعل مبلغ معينى را قرارداد نكند ، پس از انجام عمل بايد اجرت