" مسأله 2181 " در مساقات بايد سهم هر كدام به صورت مشاع - از قبيل نصف يا ثلث
ومانند اينها - باشد ، واگر قرار بگذارند كه مثلا صد كيلو از ميوه ها مال مالك وبقيه از آن
كسى باشد كه كار مىكند معامله باطل است .
" مسأله 2182 " اگر شرط كنند كه تمام حاصل براي مالك باشد مساقات باطل است ،
وميوه ها از آن مالك مىباشد وكسى كه كار مىكند نمىتواند مطالبه اجرت نمايد ، ولى اگر
بطلان مساقات از جهت ديگر باشد ، مالك بايد مزد آبيارى وكارهاى ديگر را به مقدار
متعارف به كسى كه درختها را تربيت كرده بپردازد ، اما اگر سهمى كه به أو مىرسيد كمتر
از مزد متعارف باشد بنابر احتياط در مقدار زائد با يكديگر مصالحه نمايند .
" مسأله 2183 " در قرارداد مساقات مباشرت باغبان شرط نيست ، بلكه باغبان
مىتواند براي كارهايى كه بايد انجام دهد كارگر بگيرد ويا اين كه كسى به طور مجانى به وى
كمك نمايد .
" مسأله 2184 " قرارداد مساقات را بايد پيش از نمايان شدن ميوه منعقد كرد ، واگر
پس از آن وپيش از رسيدن ميوه باشد در صورتي صحيح است كه كارى مانند آبيارى كه
براي پرورش درخت ورشد ميوه ها لازم است باقي مانده باشد . در غير اين صورت
مساقات اشكال دارد ، اگر چه احتياج به كارى مانند چيدن ميوه ونگهدارى آن داشته باشد .
" مسأله 2185 " قرارداد مساقات براي نهالهايى كه مدتها طول مىكشد تا ميوه دهد
در صورتي كه مدت قرارداد را به مقدارى طولانى كنند كه طي آن درخت ميوه دهد صحيح
است .
" مسأله 2186 " درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند وبه آبيارى
احتياج ندارد ، اگر به كارهاى ديگر مانند بيل زدن وكود دادن محتاج باشد معامله مساقات
در آن صحيح است ، ولى اگر آن كارها در زياد شدن يا خوب شدن ميوه اثرى نداشته باشد
معامله مساقات اشكال دارد .
" مسأله 2187 " مساقات عقد لازم است ، پس آن را نمىتوان به هم زد مگر با
رضايت دو طرف . همچنين اگر در ضمن قرارداد شرط كنند كه هر دو يا يكى از آنان حق
به هم زدن معامله را داشته باشند مطابق قرارى كه گذاشته اند به هم زدن معامله اشكال
ندارد ، بلكه اگر در قرارداد مساقات چيزى را شرط كنند وعملي نشود واجبار كسى كه
عليه أو شرط شده نيز ممكن نباشد ، كسى كه به نفع أو شرط شده مىتواند معامله را به هم
بزند .
" مسأله 2188 " اگر مالك بميرد قرارداد مساقات به هم نمىخورد ووارثان أو
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 389
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٣٨٩