مسائل مساقات
" مساقات " قراردادى است ميان باغدار وباغبان ، به اين ترتيب كه باغدار درختهايى را
كه ميوه آن مال خود أو است يا اختيار ميوه هاى آن با أو است در زمان معينى براي آبيارى
وپرورش در اختيار باغبان قرار دهد تا پس از به دست آمدن محصول سهم مشاع معينى -
مثلا يك دوم يا يك سوم - از ميوه هاى آن را باغبان ببرد .
" مسأله 2176 " بنابر احتياط مساقات در درختهايى مانند بيد وچنار كه ميوه نمىدهند
ونيز در بوته خربزه ، هندوانه ، خيار ومانند اينها صحيح نيست ، هر چند به عنوان مصالحه
مانعى ندارد . ولى مساقات در مثل درخت حنا كه از برگ آن استفاده مىكنند يا درختى كه از
گل آن استفاده مىشود اشكال ندارد .
" مسأله 2177 " در صورتي كه باغ مشتمل بر أنواع درختان ميوه باشد مىتوان براي
هر نوع ، سهميه اى خلاف سهميه نوع ديگر قرارداد كرد .
" مسأله 2178 " مساقات صيغه معينى ندارد وهمين كه باغدار مقصود خود را با
هر واژه اى به طرف بفهماند يا باغ را به عنوان مساقات تحويل دهد وباغبان قبول كند كافى
است .
" مسأله 2179 " مالك وكسى كه تربيت وآبيارى درختها را به عهده مىگيرد بايد
مكلف ، عاقل وداراى اختيار باشند وعلاوة بر اين مالك بايد سفيه نباشد - يعنى مال خود را
در كارهاى بيهوده مصرف نكند - مگر اين كه ولى أو اجازه دهد ، ونيز مالك نبايد توسط
حاكم شرع از تصرف در أموال خود منع شده باشد . همچنين است عامل اگر بخواهد از
مال خود مصرف كند .
" مسأله 2180 " مدت مساقات بايد معلوم باشد ، واگر أول آن را معين كنند وآخر آن
را زماني قرار دهند كه ميوه آن سال به دست مىآيد ، در صورتي كه به حسب عادت وقت آن
معلوم باشد صحيح است .