مصالح ومنافع دنيوي نيز مىباشد ، پس اجتماع وگردهمايى مسلمانان را با داشتن مليتهاى
مختلف از شرق وغرب عالم در مراسم حج واجب كرد تا مسلمانان يكديگر را بشناسند
وهر يك از داد وستد با ديگرى بهره مند گردد وطبقات مردم در سايه اين رفت وآمد از
يكديگر استفاده كنند ، همچنين آثار واخبار پيامبر أكرم ( ص ) ودستورات اسلامى شناخته
شود وفراموش نگردد . واگر زمينه شناخت ملتها وتبادل فكرى وانتقال منافع
ودستاوردها فرآهم نمىشد وهر ملتى تنها روى منافع ومصالح خود سخن مىگفت واز
ساير ملتها غفلت مىورزيد ، يقينا ملتها هلاك مىشدند وشهرها ويران مىگرديد واقتصاد
از هم مىپاشيد واخبار وآثار پيامبر أكرم ( ص ) منتشر نمىشد وشما امروز از آنها اثرى
نمىديديد " .
شرايط وجوب حج :
" مسأله 1915 " كسى كه شرايط زير را دارا باشد واجب است در تمام عمر يك
مرتبه حج را بجا آورد :
1 - " بالغ " باشد ، پس بر بچه واجب نيست .
2 و 3 - " عاقل " و " آزاد " باشد .
4 - به واسطه رفتن به حج مجبور نشود كار حرامى را كه اهميت ترك آن در شرع از حج
بيشتر است انجام دهد يا عمل واجبي را كه از حج مهمتر است ترك كند .
5 - " مستطيع " باشد ، يعنى توانايى براي رفتن به حج را داشته باشد .
" مسأله 1916 " شرايط استطاعت وتوانايى عبارت است از :
1 - داشتن هزينه سفر وآنچه به حسب حالش در راه مورد نياز است به اندازه كافى .
2 - داشتن مخارج افراد تحت تكفل خود تا هنگام بازگشت
3 - سلامت مزاج وتوانايى انجام اعمال حج
4 - نبودن مانع در رفت وبرگشت ، پس اگر راه بسته باشد يا انسان بترسد كه در راه جان
يا آبرو ويا مال مهم أو در معرض خطر باشد حج بر أو واجب نيست ، ولى اگر بتواند از راه
ديگرى برود - اگر چه دور تر باشد - در صورتي كه مشقت زياد نداشته وخيلى غير متعارف
نباشد بايد از آن راه برود .
5 - داشتن وقت كافى به اندازه انجام اعمال حج
6 - در اثر رفتن به حج مال يا ملك يا كسب وپيشه اى را كه براي ادامه معاش
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، كتاب الحج ، باب 1 از أبواب " وجوب الحج وشرائطه " ، حديث 18