توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 326

مساهمون: الشيخ المنتظري

ص٣٢٦

است ، انسان مىتواند عوض آن را از أو بگيرد وبه مستحق بدهد ، ويا اين كه از مال خودش زكات را بپردازد ، ولى اگر به غير عنوان زكات به أو داده ، نمىتواند چيزى از أو بگيرد وبايد از مال خودش زكات را به مستحق بدهد . " مسأله 1853 " انسان مىتواند از سهم سبيل الله زكات ، قرآن يا كتابهاى ديني ويا علمي كه مورد نياز جامعه اسلامى است بخرد ووقف نمايد ، اگر چه بر فرزندان خود يا بر كساني وقف كند كه خرج آنان بر أو واجب است . ولى احتياط واجب آن است كه توليت وقف را به حاكم شرع جامع الشرايط يا نماينده أو بسپارد . " مسأله 1854 " انسان نمىتواند از زكات ملك بخرد وبر أولاد خود يا بر كساني كه مخارج آنان بر أو واجب است وقف نمايد تا منفعت آن را به مصارف خود برسانند . " مسأله 1855 " به كسى كه مشغول تحصيل علم است واگر تحصيل نكند مىتواند براي معاش خود كسب كند مىتوان زكات داد ، وملاك آن تحصيل علومى است كه نافع باشد وفرا گرفتن آنها حرام نباشد . " مسأله 1856 " فقير مىتواند از سهم فقرا براي رفتن به حج وزيارة ومانند آن زكات بگيرد ، به شرط آن كه جزو مخارج متعارف أو باشد . ولى اگر به مقدار خرج متعارف ساليانه اش زكات گرفته باشد بنابر احتياط براي زيارة ومانند آن از سهم فقرا نمىتواند زكات بگيرد ، اما از سهم سبيل الله مانعى ندارد ، هر چند خلاف احتياط است . " مسأله 1857 " مستحب است زكات شتر وگاو وگوسفند را به فقراى آبرومند بپردازد ، همچنين مستحب است در دادن زكات خويشان خود را بر ديگران ، وأهل علم وكمال را بر غير آنان ، وكساني را كه أهل درخواست وسؤال نيستند بر أهل سوال مقدم بدارد ، ولى اگر دادن زكات به فقيرى از جهت ديگر بهتر باشد مستحب است زكات را به أو بدهد . " مسأله 1858 " بدهكارى كه توان باز پرداخت بدهى مشروع خود را ندارد - گرچه توان تأمين مخارج ساليانه خود را داشته باشد - مىتوان بدهى أو را از زكات پرداخت كرد ، ولى بايد مالي را كه قرض كرده در معصيت خرج نكرده باشد يا اگر در معصيت خرج كرده از آن توبه كرده باشد . واگر مخارج ساليانه خود را دارد ، بهتر است قرض خود را از موجودى بدهد وبراي مخارج خود زكات بگيرد . " مسأله 1859 " مسافري كه خرجى أو تمام شده يا وسيله نقليه أو از كار افتاده ، چنانچه براي كار حرامى سفر نكرده ونيز خود سفر حرام نباشد ونتواند با قرض كردن يا