برسد بايد زكات آن را بپردازد .
" مسأله 1802 " اگر گندم ، جو ، خرما ويا انگور از آب باران يا نهر ويا رودخانه
آبيارى شود ويا از رطوبت زمين استفاده كند زكات آن " يك دهم " است ، واگر با دلو يا
پمپ ومانند آن از رودخانه يا چاه آب بكشند وآبيارى نمايند زكات آن " يك بيستم "
مىباشد . وچنانچه از هر دو به طور مساوى استفاده شود زكات نصف آن يك دهم ونصف
ديگر يك بيستم است ، واگر به طور مساوى نباشد ملاك نظر عرف خواهد بود .
" مسأله 1803 " اگر آبيارى گندم ، جو ، خرما ويا انگور به شكل مؤثر با باران ومانند
آن باشد زكات آن " يك دهم " است ، هر چند به مقدارى كم از طريق ديگر هم آبيارى شود .
ولى اگر وسيله اصلى ومؤثر آبيارى دلو ومانند آن باشد زكات آن " يك بيستم " است ،
هر چند به گونه اى ديگر هم به مقدار كمي آبيارى شده باشد .
" مسأله 1804 " اگر زراعتى را با دلو ومانند آن آبيارى كنند ودر زمينى كه مجاور آن
است كشت كنند كه از رطوبت آن زمين استفاده نمايد ونياز به آبيارى نداشته باشد ، زكات
زراعتى كه با دلو آبيارى شده " يك بيستم " وزكات زراعت مجاور آن بنابر احتياط "
يك دهم " است .
مخارج وهزينه ها در زكات :
" مسأله 1805 " براي محاسبه زكات بنابر احتياط قيمت بذر ومخارجى را كه براي
گندم ، جو ، خرما ويا انگور كرده است كم نكند ، مگر آنچه را كه متعارف است از خود
محصول مىدهند مانند : دستمزد نگهبان مزرعه ودروگر . وچنانچه پيش از كم كردن اينها
به حد نصاب برسد بنابر احتياط زكات بقيه را بدهد .
" مسأله 1806 " اگر زمين وأسباب زراعت يا يكى از اين دو ملك خود أو باشد نبايد
كرايه آنها را جزو مخارج حساب كند ، ونيز براي كارهايى كه خودش يا ديگرى بدون
اجرت انجام داده چيزى از حاصل كسر نمىشود ، بلكه بنابر احتياط براي كارهايى كه
ديگرى با اجرت انجام داده نيز چيزى از حاصل كسر نكند .
" مسأله 1807 " اگر وسايل وآلات يا زمينى را براي زراعت بخرد پول آنها جزو
مخارج نيست ، همچنين اگر درخت انگور يا خرما را بخرد قيمت آن جزو مخارج
نمىباشد ، بلكه اگر خرما يا انگور يا زراعت را پيش از چيدن بخرد بنابر احتياط پولى را كه
پرداخته كسر نكند .
" مسأله 1808 " كسى كه بدون وسايل لازم براي كشت وكار - مانند تراكتور يا گاو
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 318
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٣١٨