شرط كند كه خريدار خمس آن را بدهد .
" مسأله 1722 " اگر كافر ذمي زمينى را كه از مسلمان خريده به مسلمان ديگر
بفروشد ، كافر ذمي بايد خمس آن را بدهد ، همچنين اگر كافر ذمي بميرد ومسلمانى آن
زمين را از أو ارث ببرد بايد خمس آن را از همان زمين يا از مال ديگرش بدهند .
" مسأله 1723 " اگر كافر ذمي هنگام خريدن زمين شرط كند كه خمس بر أو نباشد يا
بر فروشنده باشد شرط أو صحيح نيست وبايد خود أو خمس را بدهد ، ولى اگر شرط كند
فروشنده مقدار خمس را از طرف أو به مصرف خمس برساند اشكال ندارد .
" مسأله 1724 " اگر مسلمان زمينى را به غير خريد وفروش ملك كافر كند ، مثلا به أو
هبه ويا صلح نمايد - با عوض باشد يا بدون آن - كافر بايد خمس آن را بپردازد .
" مسأله 1725 " اگر كافر ذمي نا بالغ باشد وولى أو برايش زمينى بخرد ،
احتياط واجب آن است كه تا بالغ نشده خمس زمين را از أو نگيرند .
تصرف در مالي كه خمس آن داده نشده است
" مسأله 1726 " كسى كه خمس مالي را بدهكار است نمىتواند در آن مال تصرف
كند ، هر چند قصد دادن خمس را داشته باشد ، همچنين نمىتواند آن را به ذمه بگيرد - يعنى
خود را بدهكار أهل خمس بداند ودر آن مال تصرف كند - وچنانچه تصرف كند وآن مال
تلف شود بايد خمس آن را بدهد .
" مسأله 1727 " انسان نمىتواند در مال شخص ديگرى كه يقين دارد خمس آن را
نداده است تصرف نمايد ، ولى تصرف در مالي كه شك دارد خمس آن را داده است يا نه -
در صورتي كه مالك در اختيار انسان بگذارد - اشكال ندارد .
" مسأله 1728 " كسى كه با ديگرى شريك است اگر خمس منافع خود را بپردازد ولى
شريك أو از پرداخت خمس خوددارى كند ودر سال بعد از مالي كه خمسش را نداده براي
شركت سرمايه گذارى كند ، هيچ كدام نمىتوانند در آن تصرف نمايند .
" مسأله 1729 " كسى كه خمس بدهكار است چنانچه با حاكم شرع مصالحه نمايد
مىتواند در تمام مال تصرف كند ، وپس از مصالحه سودى كه از آن مال به دست مىآيد مال
خود أو مىباشد .
" مسأله 1730 " هر گاه با عين پول خمس نداده جنسي را بخرد يكى از چند صورت را
دارد :
الف - اين كه بعد از معامله خمس را از پول ديگرى بدهد ، كه در اين صورت معامله آن