" مسأله 1639 " كاسبى كه در طول سال به مردم نسيه داده ، اگر در آخر سال وقت
وصول آن رسيده وقابل وصول است ومثل نقد مىباشد بايد خمس سود آن را پرداخت
نمايد ، ودر غير اين صورت بنابر أقوى سود آن جزو سود سالى است كه وصول مىشود .
" مسأله 1640 " افرادى كه در إدارات دولتي يا مؤسسات خصوصي كار مىكنند
ومعمولا اداره مقدارى از حقوق آنان را پس انداز مىكند تا هنگام بازنشستگى به تدريج به
آنان پرداخت نمايد ، پس از بازنشستگى هر مقدار را كه در هر سال به آنان بدهند جزو در آمد
آن سال حساب مىشود ولازم نيست خمس آن را فورا پرداخت نمايند .
خمس سرمايه وترقى قيمت :
" مسأله 1641 " اگر با پول خمس داده يا پولى كه خمس ندارد - مانند ارث - باغي
احداث كند يا دام بخرد كه پس از افزايش قيمت آن را بفروشد ، بايد خمس ميوه ورشد
درختهاى باغ وخمس افزايش قيمت باغ ونيز خمس شير وپشم وفربهى دام وافزايش
قيمت آن را پرداخت كند ، ولى اگر قصدش افزايش قيمت نباشد ، بلكه باغ را براي
بهره گيرى از ميوه درختان آن احداث كند ودام را براي استفاده از شير وپشم آن خريده
باشد ، تنها بايد خمس ميوه يا شير وپشم زائد بر مخارج ساليانه اش را بپردازد .
" مسأله 1642 " هر گاه با پول خمس داده يا پولى كه خمس ندارد - مانند ارث - خانه يا
ملكي بخرد يكى از دو حالت را دارد :
الف - اين كه قصدش تجارت با آن نباشد بلكه مىخواهد خودش از آن استفاده نمايد ، كه
در اين صورت ترقى قيمت آن خمس ندارد ، واگر از روى اتفاق آن را به ملك ديگرى
تبديل كند نيز خمس ندارد ، ولى اگر تصادفا آن را بيشتر از آنچه خريده بفروشد پول إضافي
از در آمد سال فروش حساب مىشود ، كه اگر از مخارج ساليانه زياد بيايد بايد خمس آن را
بپردازد .
ب - اين كه قصدش تجارت با آن باشد ، كه در اين صورت اگر يك سال از ترقى قيمت آن
بگذرد وامكان فروش داشته باشد به طورى كه در نظر مردم سود موجود حساب شود ،
خمس ترقى قيمت بايد پرداخت گردد .
" مسأله 1643 " باغ يا ملكي كه به انسان ارث رسيده ، اگر در سالهاى بعد از روى
اتفاق آن را تبديل كند يا بفروشد وقيمت آن از زماني كه به ارث رسيده بيشتر باشد ترقى
قيمت آن خمس ندارد .
" مسأله 1644 " كسى كه از در آمد سال أشياء يا اموالى را براي تجارت وسرمايه
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 290
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٢٩٠