2 - شك پس از سلام نماز
" مسأله 1039 " اگر پس از سلام نماز شك كند كه نمازش صحيح بوده يا نه - مثلا
شك كند ركوع را بجا آورده يا نه ، يا بعد از سلام نماز چهار ركعتي شك كند كه چهار
ركعت خوانده يا پنج ركعت - به شك خود اعتنا نكند ، ولى اگر هر دو طرف شك باطل
باشد - مانند آن كه در نماز چهار ركعتي شك كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت - نمازش
باطل است .
3 - شك پس از گذشتن وقت نماز
" مسأله 1040 " اگر پس از گذشتن وقت نماز شك كند كه نماز را خوانده يا نه ، يا
گمان كند كه نخوانده ، خواندن آن لازم نيست ، ولى اگر پيش از گذشتن وقت شك كند يا
گمان كند كه نخوانده ، بايد آن نماز را بخواند ، بلكه اگر گمان كند كه خوانده نيز آن را
بجا آورد .
" مسأله 1041 " اگر پس از گذشتن وقت شك كند كه نماز را درست خوانده يا نه ،
به شك خود اعتنا نكند .
4 - شك كثير الشك ، يعنى كسى كه زياد شك مىكند .
" مسأله 1042 " كسى كه بيش از مقدار متعارف شك مىكند وحال أو به گونه اى شده
كه معمولا سه نماز پى در پى بدون شك بر أو نمىگذرد " كثير الشك " است وبايد به شك
خود اعتنا نكند ، ولى اگر زياد شك كردن أو موقت وبه دليل ترس يا پريشانى ويا از روى
خشم باشد كثير الشك شمرده نمىشود .
" مسأله 1043 " اگر كثير الشك در بجا آوردن چيزى شك كند ، چنانچه انجام آن نماز
را باطل نمىكند بايد بنا بگذارد كه آن را بجا آورده است ، مثلا اگر شك كند ركوع كرده يا
نه ، بايد بنا بگذارد كه ركوع كرده است . وچنانچه بجا آوردن آن نماز را باطل مىكند بايد
بنا بگذارد كه آن را انجام نداده است ، مثلا اگر شك كند كه در يك ركعت يك ركوع كرده
يا بيشتر ، چون زياد شدن ركوع نماز را باطل مىكند بايد بنا بگذارد كه بيشتر از يك ركوع
نكرده است .
" مسأله 1044 " كسى كه در يك چيز نماز زياد شك مىكند ، چنانچه أحيانا در
چيزهاى ديگر نماز شك كند بايد در آنها به دستور شك عمل نمايد ، مثلا كسى كه در