خواهد شد به جاى نماز ظهر ، دو ركعت نماز جمعه خوانده مىشود ، وچنانچه شرايط
جمعه موجود نباشد نماز ظهر خوانده مىشود .
وقت نمازهاى يوميه :
" مسأله 680 " هر يك از نمازهاى " ظهر " ، " عصر " ، " مغرب " و " عشا " داراى "
وقت مخصوص " و " وقت مشترك " مىباشند ، ولى نماز " صبح " شريك ندارد تا وقت
مشترك داشته باشد . " وقت مخصوص " وقتي است كه خواندن نماز يوميه اداى ديگر در آن
صحيح نباشد ، ولى در " وقت مشترك " خواندن نماز ديگر طبعا صحيح است ، گرچه
ممكن است از جهت ديگرى جايز نباشد .
وقت نماز ظهر وعصر :
" مسأله 681 " ظهر شرعي از راه آفتاب ونصب شاخص شناخته مىشود . اگر چوب
صافي را به صورت راست در زمين هموار فرو برند ، صبح كه آفتاب به آن مىتابد سايه آن
به سوى مغرب افتاده وهر چه خورشيد بالاتر مىرود ، سايه ضمن آن كه به سمت مشرق در
چرخش است كوتاهتر مىشود ، هنگامى كه سايه چوب به آخرين درجه كوتاهى رسيد
وبار ديگر شروع به زياد شدن نمود أول ظهر شرعي است . در بعضي شهرها مثل مكة
مكرمه كه گاهى موقع ظهر سايه به كلى از بين مىرود ، بعد از آن كه سايه دوباره پيدا شد
معلوم مىشود ظهر شده است .
" مسأله 682 " وقت مخصوص نماز ظهر از أول ظهر شرعي است تا هنگامى كه
به اندازه خواندن نماز ظهر - به حسب حال مكلف - بگذرد . ووقت مخصوص نماز عصر
هنگامى است كه به اندازه خواندن يك نماز عصر - به حسب حال مكلف - به مغرب بيشتر
وقت نمانده باشد ، اگر كسى تا اين هنگام نماز ظهر را نخوانده نماز ظهر أو قضاست ،
وبايد در اين وقت نماز عصر خود را به صورت ادا بخواند . وفاصله ميان وقت مخصوص
نماز ظهر ووقت مخصوص نماز عصر وقت مشترك نماز ظهر وعصر است .
" مسأله 683 " اگر كسى در وقت مشترك از روى فراموشى تمام نماز عصر را پيش از
نماز ظهر بجا آورد نمازش صحيح است ، ولى بنابر احتياط واجب چهار ركعت نماز بعد را
مردد بين ظهر وعصر وبه قصد " آنچه بر عهده أو است " بجا آورد .
" مسأله 684 " اگر پيش از خواندن نماز ظهر از روى اشتباه مشغول نماز عصر شود
ودر بين نماز بفهمد اشتباه كرده است ، چنانچه در وقت مشترك باشد بايد نيت را به نماز
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 132
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص١٣٢