[ ذات الحماط در مساجد ذكر آن گذشت ] .
حماضه : به ضم حا وتشديد ميم ، حايطي است در بنى بياضه .
حَمْت : به فتح حا وسكون ميم ، نام كوه ورقان است وبين القُدسين نيز عقبهاى است مُسمّا به حَمْت .
حمراء الأسد : به مد واضاقت ، موضعي است در هشت فرسنگى مدينه بر يسار عقيق در راه مكة وايضاً حمرا موضعي است پيشتر از صفراء كه نخل دارد ، حِما به كسر حا ومد همزه وگاهى به قصر همزه نيز خوانند ، به فارسي چراگاه وبه تركى قوُرُق گويند يعنى علفزارى كه آن را حُكّام براي چهار پايان خود از غير منع كنند ودر مدينهء مُشرّفه چند حماى مشهور است كه بعضي را پيغامبر - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - براي إبل « 1 » صدقهء حما ساخته وبعضي را عمر نيز براي شتران . صدقه يكى از آنها حماى نقيع است به نون مفتوحه وقاف مكسوره كه پيغامبر - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - آن را قورق ساخته از صدر وادى عقيق در يماني مدينه مقدار چهار بُرد راه وقولي آنكه شصت ميل است از مدينه وشايد كه مقصود اين قائل طرف اقصاى أو بوده باشد - واللَّه اعلم .
ديگر حماى ربذه است به فتح راء مهمله وموحّده ذال معجمه كه پيغامبر - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - براي إبل صدقه آن را حما نموده وأبو ذر غفارى - رضىاللَّه عنه - آنجا مىبوده وهم در آنجا از دار دنيا به دار آخرت هجرت فرموده ودر روايت صحيحه آمده عمر آن را حما ساخته پس توفيق بينالرواتيين آن است كه بعد از آن حضرت ، عمر نيز بعضي حوالي حماى نبوي را زيادة كرده در آنجا داخل ساخته باشد - واللَّه اعلم .
ديگر حماى شرف است كه عمر آن را حمايت كرده واين موضعي است در كبد [ 137 - ب ] نجد قريب ربذه .
ديگر حماى ضريه است به فتح ضاد وكسر راء وتشديد يا كه قريهاى است هفت مرحله راه از مدينه در راه حاج بصره به سوى مكة وگويند ضريه نام چاهى است در آنجا ويا نام زنى از قضاعة واين مشهورترين قُورُقْهاست وگفتهاند أول كسى كه آن را حمايت
هامش
( 1 ) - م : أهل .