حَقْل : به فتح حا وسُكون قاف است وبه أو مُضاف است آرهء حقل وروضهء حقل وحرهء حقل .
حلآءة : به كسر حاو مدّ لام « 1 » الف وگاهى حا را مفتوح نيز خوانند . واحدش حلاة است عبارت [ 136 - ب ] از كوهى چند است بُزرگ ، نزديك ميطان كه هيچ چيزى آنجا نَرويَد واز آنجا سنگ آسيا را برند .
حِليت : به كسر حا همچو سكيّت « 2 » كوه سياه است در حماى فيد بزرگتر از جميع كوهها إلّاشعبى ودر آنجا معدن ذهب بوده كه مثلش نبوده واز آنجا آن مقدار ذهب بيرون آمده كه گوشى نَشْنُوده ، ليكن به سبب غلبهء آب دست از منفعت آن كوتاه شده .
حُليف : مصغر حلف منزلي است به نجد كه مصدّق بنى كلاب چون از مدينه بيرون شود آنجا فرود آيد .
حُليفه : همچو جهينه مصغير حَلْفه به معنى گياه ، مشهور از وادى عقيق است وميقات أهل مدينه است ولهذا در بعضي روايات آمده كه « يُهِلّ اهْلُ المدينة مِنَ العقيقِ » يعنى أهل مدينه احرام مىبندند از عقيق وعقيق از بلاد مزينه است ونسبت آب ذوالحليفه به غير مزينه وهم است ودر مقدار بُعد أو از مدينه روايات مُختلف است ، اختلاف فاحش امّا صاحب تاريخ مىگويد : من از در مسجد نبوي يعنى بابالسلام تا در مسجد شجره يعنى مسجد ذوالحليفه گز كردم نوزده هزار وهفت صد وسى ودو ونيم گز يافتم كه پنج ميل وثلثان مىشود الّا صد گز ونسبت چاه آنجا به اميرالمومنين على - عليهالسلام - كذب است چنان كه ابن جماعه بر آن است وآنكه در حديث است كه « كُنّأمَع النّبى - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - بذى الحليفة من تهامه » مراد موضعي است ميان حاذة وذات عرق وايضاً ميان مدينه وتبوك موضعي است مسمّا به ذوالحليفه .
حمايان : « 3 » موضعي است نزديك بليده كه مضاف است به أو حرم الحماتين . « 4 »
حُمام : به ضم حا وتخفيف ميم وبه أو مضاف است عميس الحمام [ 137 - آ ] در ميان فرش وملل .
هامش
( 1 ) - ل : لام ندارد .
( 2 ) - ل وم : سليت .
( 3 ) - م ول : حماتان .
( 4 ) - ل : حزم الحماتين .