الجماوات : « 1 » جمع جماء به فتح جيم وتشديد ميم ومد همزه ، سه كوه است از عقيق .
جُمدان : به ضم جيم وسكون ميم واهمال دال ، كوهى است نزد وادى ازرق .
الجموح « 2 » : به فتح جيم ، ما بين قبا يعنى كشب از قبا ومرّان است در جهت راه بصره .
الجَمّه : به فتح جيم وتشديد ميم ، چشمهاى است در خيبر كه پيغامبر - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - قسمة الملائكة ناميده ، ثلثان آبش به يك جوى وثلث ديگرش به جوى ديگر مىرود چون به آن آب سه خُرما اندازند دو خرما به جوى ثلثان ويكى به جوى ثلث مىرود وهيچ كس قادر نيست كه به هيچ يك از آن دو وجوى زيادة از حصهء آن را تواند برد - واللَّه اعلم .
جِناب : به كسر جيم عذرهاى است ميان عراض خيبر وفيد متّصل به عراض .
جنفا : « 3 » به تحريك [ 134 - آ ] ومد وقصر وبه ضم جيم نيز گفتهاند . آبهاى بنى فزاره « 4 » است در ميان خيبر وفيد .
جنينة : تصغير جنت به معنى بستان عقدهاى است ميان ظلم وملحتين وموضعي است ميان وادى القرا وتبوك وروضهء الجنينة ميان ضريه وحزن بنى يربوع است .
جواء : به كسر جيم ومدّ همزه آبى است در حماى ضريه .
جَوانيّه : به فتح جيم وتشديد واو وكسر نون وياى مشدده وياى مخففه موضعي است ميان مدينه واحُد در طرف حرّهء شرقيه وخطا كرده آنكه در جهت فرع گفته .
جِبار : همچو كتاب از زمين خيبر است .
جِىّ : به كسر جيم وتشديد يا ، ميان عرج وروثيه است ، در آنجا منازل خوب ودو چاه خوشاب مرغوب بوده در دامنهء كوه .
هامش
( 1 ) - م ول : الجمادات .
( 2 ) - ل ، م : جموم .
( 3 ) - م ود : جتفا .
( 4 ) - ل : بنى قراره ، م : بىقراره .