بئر اليسيرة « 1 »
يسيره مشتق است از يسر ضد عسر ، مروى شده كه رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - به بنى أمية بن زيد آمده بر سر چاه ايشان ايستاده ، پرسيد كه نام اين چاه چيست ؟
گفتند عسيره ، پس آن حضرت - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - [ 119 - آ ] فرمودند چنين است ، ليكن اسم أو يسيره است وآب دهان مُبارك خود در آن انداخته به بركت در حق آن دعا نمود ، در روايتي وضو ساخت واين مضمون از طرق ديگر نيز وارد است وگذشت كه بئر العهن بايد كه همين بئر يسيره بوده باشد پس بر اين تقدير آبار « 2 » مُباركه نوزده بوده باشد وآنكه در هفت عدد حصر كردهاند مردود است ليكن آنچه مشهور شده هفت است : بئر اريس ، بئر حاء ، بئر رومه ، بئر غرس ، بئر بضاعه ، بئرالبصه ، بئرالسقيا يا بئر العهن يا بئر جمل در سابع سه قول است « 3 » ، همچنين گفته است حافظ عراقي در تخريج أحاديث احياء واين نظمى است در اسماى آبار « 4 » سبعه .
إذا رمت ابار النبي بطيبة * فعدّتُها سبع مقالا بلا وهن
اريس وغرس رومة وبضاعة * كذا بصة قُل بئر حاء مع العهن
تتمه :
بدان كه اين عيني كه امروز در مدينهء مُشرّفه جارى است وفايدهء أو در عروق عامّهء « 5 » مردم سارى است ، مسمّاست در زبان عامه به عين الزرقا ، اما صوابش آن است كه عين ازرق گويند چه أو مسمّاست به ازرق به جهت آنكه به امر معاوية ، مروان اجرا كرده بود ومروان ازرق بود ، پس مُلّقب شد اين عين به ازرق وگفتهاند كه در مدينه وحوالي آن عيون بسيار بود ومعاوية در اين باب اهتمام تمام داشت ، گويند كه در زمان أو صد هزار وسق « 6 » گندم مىدرويدند در مدينه .
هامش
( 1 ) - وفاء الوفا : اليسره . ج : 3 ، ص 983 .
( 2 ) - م : آبار مبار مباركه .
( 3 ) - خلاصة الوفا ، ص 408 .
( 4 ) - م : ندارد .
( 5 ) - ل ود وم : آورده عامه .
( 6 ) - وسق : بار شتر ، ( منتهى الإرب ) .