القدوم به نزول اقدام شريف آن را مُشرّف ساخته بود در قبلهء مسجد است ، ديگر بئر اريس است كه ذكرش خواهد آمد .
اما خبر مسجد ضرار آن است كه بيهقى در تفسير قوله تعالى : « وَالَّذينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً « 1 » » از ابن عباس - رضىاللَّه عنهما - روايت كرده كه جماعتى مردم از أنصار مسجدى بنا كردند وأبو عامر به ايشان گفت كه شما مسجد خود را بنا كنيد كه من پيش قيصر ، ملك روم مىروم ولشكر مىآرم كه محمد را وأصحاب أو را بيرون كنم وچون فارغ شدند از بناى مسجد شان ، نزد رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - عرضه داشتند كه ما از بناى مسجد خود فارغ شديم ودوست مىداريم اين را كه در آن مسجد نماز گزارى ، پس حق - سبحانه وتعالى - وحى فرستاد كه :
« لا تَقُم فيه ابَداً » « 2 » يعنى : أقامت صلات مكن در آن مسجد ابداً .
تا آنجا كه مىگويد :
« افَمَنْ اسَّسَ بُنيانَهُ عَلى تَقْوى مِنَ اللَّهِ وَرِضْوان خَيْرٌ امْ مَنْ اسَسّ بُنْيانَهُ عَلَى شَفاجُرْفٍ هارٍ فَانْهارَ بِه فىِ نارَ جَهَنّمَ « 3 » »
يعنى : آيا آن كسى كه دين خود را بنياد نهاده است بر تقوى وطلب رضاى خدا بهتر است يا كسى كه بنياد نهاده است دينش را با ضعف قواعد وأوهن آن پس آن قاعدهء سست ضعيف انداخته است [ 98 - ب ] آن بنا را در آتش جهنم .
« وَاللَّهُ لايَهدىِ الْقَوْمَ الظَّالِمينْ » « 4 » .
يعنى : خداى تعالى راه راست نمىنمايد ظالمان را .
در روايتي آنكه چون نبي - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - از غزوهء تبوك رجوع نموده به ذي أوان كه ميان آن ومدينه يك ساعت راه است نزول فرموده در شأن مسجد ضرار قرآن نازل شد . پس مالك بن الدّخشم ومعن بن عدي يا برادر أو عاصم بن عدي را طلب
هامش
( 1 ) سورهء توبه ، آية 107
( 2 ) سورهء توبه ، آية 108
( 3 ) سورهء توبه ، آية 109
( 4 ) - سورهء توبه ، آيهء 109 .