بردار تا آنكه اين مسجد را أساس نهادند وجبرئيل - عليهالسلام - كعبه را مىنمود وگفتهاند كه مسجد قبا أقوم مساجد است از حيثيّت قبله .
صاحب تاريخ مىگويد : شايد كه اين بنا غير بناى أول باشد چه مقرر است كه تحويل قبله بعد از يك سال وچيزى است ، اختلاف است در آنكه مراد به قول تعالى :
« لَمَسْجِدٌ اسِّسَ عَلَى التَّقْوى مِنْ اوَّلِ يَوْمٍ « 1 » »
مسجد قباست مراد . يا مسجد أعظم نبوي وجمهور برآنند كه مراد مسجد قباست .
أبو داوود به اسناد صحيح از أبو هريره روايت كرده از رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - كه « فِيه رِجالٌ يُحِّبُّونَ انْ يَتَطَهَّرُوا « 2 » » در شأن أهل قبا نازل شده . در فصل سوم باب دوم بحث يافته كه نزول اين آيت كريمه منافى آن نيست كه مراد مسجد مدينه باشد ووجه جمع ميان احاديثى كه به حسب ظاهر متعارضاند نيز مذكور شده .
يحيى به سندى كه بد نيست از علي بن أبي طالب - عليهالسلام - روايت كرده كه رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - فرمود كه مسجدى كه مؤسس شده از أول روز به تقوى مسجد قباست وحق - سبحانه - فرمود كه :
« فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ انْ يَتَطهَّروُا وَاللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَهّرِينَ « 3 » » .
در صحيحين است از ابن عمر [ 96 - آ ] كه رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - زيارة مىكرد قبا را ومىآمد به قبا سوار وپياده يعنى گاهى چنان وگاهى چنين ، در روايتي از صحيحين آنكه دو ركعت نماز مىكرد در آنجا .
در بُخارى ونسائي است كه رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - مىآمد به مسجد قبا در هر روز شنبه سوار يا پياده وعبداللَّه بن عمر اين سنت را به جاى مىآورد .
در روايتي آنكه در هر روز دوشنبه به قبا مىآمد واز ابن منكدر مروى است مرسلًا كه رسول - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - در صباح هفدهم ماه رمضان به قبا مىآمد وبر سبيل اتصال . نيز مروى شده از ابن منكدر ؛ ومروى شده كه عمر در روز دوشنبه وروز پنجشنبه به قبا مىآمد ، روزى آمد وهيچ كس از أهل قبا را در آنجا نيافت ، پس فرمود به خدايى كه نفس من به يد اوست به تحقيق كه ديدم رسول را - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - وأبو بكر را در ميان جماعت أصحاب كه نقل مىكرديم سنگهاى اين مسجد را بر شكمهاى
هامش
( 1 ) سورهء توبه ، آية 108
( 2 ) سورهء توبه آية 108
( 3 ) سورهء توبه آية 108