از اين در سنهء احدى وثمانين « 1 » نيز متولى مذكور كه به تغيير وتبديل مايل ومولع بوده آمده بسيارى از سقف مقدم مسجد را از روضه وما يلي أو تجديد نموده وسقف حجرهء شريفه را به قبه ابدال كرده وغير ذلك .
أموري كه در فصل دوازدهم به تفصيل گذشت در آن سنه عمارت كرده وبعد از اين در ثلث أخير شب سيزدهم رمضان سنهء ست وثمانين وثمانمائه « 2 » مسجد نبوي - على صاحبهافضل الصلوات وأكمل التحيات - دوم باره سوخته وتفصيل قصّهء هايله آن است كه :
در ثلث أخير كه رئيس مؤذنان شمسالدين بن الخطيب - رحمه اللَّه - براي تذكير برخاسته وبه بقيهء مؤذنان بر بالاى منارهء رئيسيه رفته ابر متراكم شده ورعد وصاعقه آن حوالي را فرا « 3 » گرفته چنانكه صاعقهء عظيميه بر آن محل شريف افتاده واز آن صاعقه بارهاى بر هلال منارهء رئيسيه رسيده وبه اين سبب جهت شرقي مسجد افتاده وسر منارهء مذكور پاره شده ورييس مذكور در حال مرده وحال آنكه اين صاعقه همچو آتش لهيبى داشته كه از آن لهب در نزد مناره به سقف بالاى مسجد آتش درگرفته واز بالاى به سقف پايين افتاده وچون اين حال را مشاهده كردهاند ، درهاى مسجد را گشاده ندا كردهاند كه در مسجد شريف آتش افتاد پس أمير مدينه با أهل شهر در مسجد جمع شده ، بعضي مردم آب گرفته بالا رفتهاند كه به آب آتش را اطفا كنند ؛ قادر نشدهاند ونزديك بوده كه آتش ايشان را بسوزد ، پس گريخته به پايان فرود آمدهاند [ 83 - ب ] وبعضي ديگر از قرب آتش واضطراب حال خود را از بالا به شيب انداخته مردهاند . حاصل كلام آنكه آتش بزرگ شده ومردم از اطفاى آن عاجز آمدهاند وجميع سقف مسجد وآنچه در مسجد بوده از خزاين كتب ومصحفها وربعه ها « 4 » سوخته مگر بعضي از آنها كه در آن زمان جلادت نموده از آن محل بيرون برآوردهاند ومگر قبهاى كه در صحن مسجد است واين همه بليه در مقدار ده درجه از شب بوده ومسجد شريف همچو درياى آتش شده از آتش موج مىزده
و
هامش
( 1 ) - 801 .
( 2 ) - 886 .
( 3 ) - م : فرو .
( 4 ) ربعه : صندوق نگهدارى قرآن كريم .