كه دستخوش آتش سوزى مهيبى كه در سال 886 ه . ق در أماكن مسجدالنبى - ص - رويداده بود شد واز بين رفت ولذا مؤلف تصميم گرفت كتاب ديگرى بنگاردوآن عبارت است از :
6 - وفاء الوفا باخبار دارالمصطفى « 1 » ؛ اين كتاب مهمترين كتاب مربوط به تاريخ مدينه است .
كتابي است در چهار جزء كه در دو مجلد ضخيم بارها به چاپ رسيده است . أستاذ محمد محيىالدين عبد الحميد تصحيح دقيقى از كتاب انجام داده ومجدداً انتشار يافته است .
پس از تأليف كتاب فوق براي سهولت دسترسى زوّار وعلاقة مندان ، سمهودى كتاب خود را در سال 891 ه . ق تلخيص وتقريباً نيمى از آن را حذف كرد وبه صورت
كتاب مستقلى درآورد ، اسم اين كتاب گزيده عبارت است از :
7 - خلاصة الوفا باخبار دارالمصطفى .
در كتاب خلاصةالوفا تمام مطالب مُهمّ وفاء الوفا آورده شده وبعضاً از ذكر اسناد روايات طولانى وروايات گوناگون كه داراى يك موضوع بوده اجتناب ورزيده است ، خلاصة الوفا چابهاى گوناگونى دارد « 2 » وهمچنين توسط شيخ إبراهيم فقيه تصحيح شده ودر سال 1403 ه . ق در يك مجلّد در مكة مكرّمه منتشر شده است .
نگاهى به مطالب مندرج در
خلاصةالوفا
إبراهيم بن أبي الحرم مدنى ( م : 1056 ه . ق ) يكى از بزرگان عصر سمهودى در مورد كتاب خلاصة الوفا چنين سروده است :
من رام يستقصى معالم طيبة * ويشاهد المعدوم بالموجودِ
فعليه باستقصاء تاريخ الوفا * تأليف عالم طيبة السُمهودي
آرى هيچ كس مانند وى نتوانسته آثار مدينه منوره چه آنچه در ابتدأ وجود
هامش
( 1 ) - عنوان اين كتاب را به صورت « وفاء الوفي بأخبار دارالمصطفى » هم نوشتهاند ، هر دو صورت صحيح است .
( 2 ) - مانند چاپ دارالطباء قاهره سال 1285 ه . ق / 1869 م .