أو وميان صفحهء غريبه مقدار پنج گز بوده باشد ، اين است امروز معتبر واما آنكه پيش از اين چه بود وچگونه بود اگر كسى خواهد به أصل رجوع نمايد .
اما مقام جبرئيل - عليهالسلام - در نزد مُربّعهء قبر است ودر آنجا چنانكه مراغى ذكر كرده مسمار فضه بوده در محل انحراف مربعه به سوى زاويهء شماليه حايز حجرهء شريفه وگويا كه آن مسمار افتاده واعاده نكردهاند اما تا زير حجره به رخام چنان معلوم مىشود كه در خلافت المتوكل على اللَّه كه در سنهء اثنتين وثلاثين ومأتين « 1 » بوده باشد وفرش رخامى كه در حوالي حجرهء شريفه است هم ظاهر در آن است كه از اوست وابن نجّار ذكر كرده كه در خلافت المقتضى در سنهء ثمان وأربعين وخمسمائة « 2 » وزير بنى زنگى جمالالدين أصفهاني « 3 » تجديد نمود وحوالي حجرهء شريفه را مقدار قامتى مُرُخّم ساخت وظاهر در آن است كه اين تجديد بعد از حريق اوّل بوده باشد .
صاحب تاريخ مىگويد : در زمان ما در دولت قايتباى دو بار تجديد نمودند اوّل : در سنهء احدى وثمانين وثمانمائه « 4 » قبل از حريق وثانياً بعد از حريق در سنهء سبع وثمانين وثمانمائه « 5 » . هر رخامى كه بعد از اين در حجرهء شريفه وغيرها ديده مىشود وهمه در عمارت ثاني حادث شده است [ 75 - آ ] وبعد از حريق أول در ديوار قبلي مسجد در غير محراب عثمانى واندكى از پهلوهاى أو در هيچ جا رُخام نبود وعمارت ثانيهء قايتباى كه اكنون بناى مسجد بر آن است « 6 » ومنارهء شرقي را وبابالسلام را ومنبر ودكّه مؤذنان را ودعايمى را كه مُحدث شده است در حوالي حجره مُرخم ساختند .
هامش
( 1 ) - 232 ه . ق .
( 2 ) - 548 ه . ق .
( 3 ) - جمال الدين أصفهاني : از رجال ووزرا عهد سلاجقه كه يك چند وزارت اتابك عمادالدين زنگى ( دوران حكومت 541 - 521 ه . ق . ) حاكم موصل وحلب وپسر أو سيفالدين غازي ( دوران حكومت 544 - 541 ه . ق . ) را داشت . اين وزير إيراني خدمات گرانسنگى به شهر مدينه نمود .
( 4 ) - 881 .
( 5 ) - 887 ه . ق . د ول : ثمانمائه ندارد .
( 6 ) - ل وم : مىگويد كه مناره .