پس آن حضرت - صلى اللَّه عليه وآله وسلم - به همراهى ايشان به جانب دست راست خود ميل فرمودند كه به همراهى ايشان در قبا در ميان بنى عمرو بن عوف به خانهء كلثوم بن هدم نزول نمودند وقولي آنكه قدوم آن حضرت - صلى اللَّه عليه وآله وسلم - در شب بود . ليكن أكثر برآنند كه در روز بود . ودر آن زمان مردم رسول را - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - نمىشناختند وتميز نمىكردند از أبو بكر تا آن زمان كه آفتاب بر ايشان تافت وأبو بكر برخاسته بر سر مبارك آن سرور - صلى اللَّه عليه وآله وسلم - سايه انداخت به رداى خود وچون به خانهء كلثوم تشريف نمودند كلثوم غلامي داشت نجيح نام ، أو را ندا كرد گفت : يا نجيح . آن حضرت - صلى اللَّه عليه وآله وسلم - به أبو بكر التفات نموده فرمودند كه نجاح يا فتى ونجاح يافتيم وفرمودند كه براي ما رطب بيار ، پس كلثوم خوشهء خرما كه پارهءاى منصّف وپارهاى زُهو « 1 » بود آورد آن حضرت - صلى اللَّه عليه وآله وسلم - پرسيد كه اين چيست ؟ گفت كه عذقى « 2 » است از امّ جردان . پس آن حضرت - صلى اللَّه عليه وآله وسلم - گفت : « اللهم بارك في امّ جردان » وأكثر برآنند كه روز نزول ايشان دوشنبه بود وبعضي ديگر بر سبيل شذوذ گفتهاند كه جمعه بود بعد از گذشتن دوازده شب از ربيع الأول .
از ابن عباس مروى است كه در بنى عمرو سه شب أقامت نمودند ومكان نزول خود را مسجد ساختند بعد از آن بنى عمرو بنا كردند وهمان [ 50 - ب ] مسجد است كه أساس أو برتقوى است .
بُخارى از عروه روايت كرده كه أقامت ايشان در بنى عمر وده روز وچيزى بود ودر قولي بيست ودو روز ودر قولي چهارده شب . صاحب تاريخ قول أخير را گفته كه به قول أولى است از غيرش وحضرت « 3 » على - كرم اللَّه وجهه وعليه السلام - بعد از آن حضرت - صلى اللَّه عليه وآله وسلم - سه روز أقامت نموده وودايع مردم را به ايشان رد نموده مُتوجّه مدينه شده در قبا به آن حضرت - صلى اللَّه عليه وآله وسلم - مُلحق شده در خانهء كلثوم بن هدم نزول فرمود وگفته كه چون ميان أوس وخزرج عداوت بود خزرج
هامش
( 1 ) - زُهو : غورهء خرماى زرد وسرخ .
( 2 ) - عَذق : شاخههاى خرما .
( 3 ) - ل : ندارد .