مسجد مدينه بهتر از
هزار نماز در مساجد ديگر باشد ودر استثنا يعنى قوله - صلىاللَّه عليه وآله وسلم - الّا المسجدالحرام گفته كه احتمال دارد كه نماز در مسجدالحرام مساوى باشد « 1 » به نماز در مسجد مدينه ويا مفضول بود ويا أفضل . ابن بطال « 2 » ترجيح أول كرده وگفته كه نقض وزيادت معلوم نمىشود الّا به دليل وظاهرش مساواة است واز امام مالك اختيار ثاني مروى است ومؤيد قول ثالث آنچه مروى است از ابن زبير - رضىاللَّه عنهما - موقوفاً ومرفوعاً كه نمازى در مسجدالحرام بهتر از صد نماز است در مسجد مدينه وابن حزم گفته كه زبير از عمر روايت كرده به سند روشنتر از آفتاب با وجود عدم مخالفت صحابه - رضىاللَّه عنهم - پس همچو اجماع باشد از ايشان [ 38 - ب ] طبرانى وبزاز از ابودردا - رضىاللَّه عنه - روايت كردهاند كه نمازى در مسجدالحرام برابر است به صد هزار نماز ونماز در مسجد من مساوى است به هزار نماز ونمازى در بيتالمقدس به پانصد نماز واين روايت موضّح ومبيّن است آن را كه مراد تفضيل مسجدالحرام است بر ساير مساجد . ليكن خدشهاى ديگر است كه از اينجا معلوم مىشود كه زيادتى مسجد مدينه از بيتالمقدس پانصد درجه است نه هزار ، چنان كه گذشت ، پس دفع اين خدشه با حد وجهين است يا مىگوييم مفهوم عدد حجت نيست پس اين حديث نفى زيادت نمىكند ويا مىگوييم كه در صحيحين وغيرهما آمده كه نمازى در مسجد مدينه به هزار نماز جايى ديگر است واين زيادتى است كه نمىداند مقدار آن را مگر خداى تعالى ودر روايت صحيحين مقدم است بر غيرش ، واما دفع آنكه گذشت كه نمازى در بيتالمقدس به هزار نماز جايى ديگر برابر است ، آن است كه أول چنان وحى شده بود كه فرمود : ثانياً در مخير شد به زيادتى همچنان كه در دفع تعارض مانند اين مواضع گفتهاند مذهب شافعيه . چنان كه امام نووى گفته ، آن است كه مضاعفهء ثواب شامل فرض ونفل « 3 » است به خلاف طحاوى از حنفيه وغيره از مالكيه كه تضاعف ثواب مخصوص است بر فرض به دليل
هامش
( 1 ) - م : ندارد .
( 2 ) - ل ، د : ابن ابطال .
( 3 ) - نفل : عبادت مستحبى .